Bài giảng Sinh học 7 - Chương IV: Ngành thân mềm - Trường THCS Đỗ Xuyên

Nội dung tài liệu: Bài giảng Sinh học 7 - Chương IV: Ngành thân mềm - Trường THCS Đỗ Xuyên

1. MÔN SINH HỌC LỚP 7A
2. Kiểm tra bài cũ: ? Nêu đặc điểm của giun đỏ, đỉa và rươi?
3. Chương IV : NGÀNH THÂN MỀM Ngành thân mềm rất đa dạng, phong phú như : trai, sò, ốc, hến, ngao, mực... và phân bố ở khắp các môi trường : biển, sông, ao, hồ, trên cạn. Trai sông Sò Ốc sên Bạch tuộc Mực Ốc vặn
4. Chương IV : NGÀNH THÂN MỀM Tiết 19: TRAI SÔNG I. Hình dạng, cấu tạo : 1. Vỏ trai : Trai sông sống ở đâu ?  Sống ở đáy hồ ao, sông ngòi ; bò và ẩn nửa mình trong bùn cát.
5. Chương IV : NGÀNH THÂN MỀM Tiết 19: TRAI SÔNG I. Hình dạng, cấu tạo : Đỉnh vỏ2 1. Vỏ trai : Bản3 lề vỏ Đầu 1 vỏ Đuôi4 vỏ Vòng tăng5 trưởng vỏ Hãy xác định các phần trên vỏ trai ?
6. Chương IV : NGÀNH THÂN MỀM Tiết 19: TRAI SÔNG I. Hình dạng, cấu tạo : 1. Vỏ trai : - Gồm 2 mảnh (đối xứng 2 bên) gắn với nhau nhờ bản lề ở phía lưng, cơ khép vỏ ở mặt trong vỏ. Bản lề Nêu đặc điểm cấu tạo ngoài của vỏ trai?
7. Chương IV : NGÀNH THÂN MỀM Tiết 19: TRAI SÔNG I. Hình dạng, cấu tạo : Lớp sừng 1. Vỏ trai : - Gồm 2 mảnh (đối xứng 2 bên) Lớp đá vôi gắn với nhau nhờ bản lề ở phía lưng, cơ khép vỏ ở mặt trong vỏ. Lớp xà cừ Lớp sừng - Vỏ trai có 3 lớp Lớp đá vôi Lớp xà cừ Vỏ trai gồm mấy lớp? Đặc điểm của mỗi lớp?
8. Chương IV : NGÀNH THÂN MỀM Tiết 19: TRAI SÔNG I. Hình dạng, cấu tạo : 1. Vỏ trai : - Gồm 2 mảnh (đối xứng 2 bên) gắn với nhau nhờ bản lề ở phía lưng, cơ khép vỏ ở mặt trong vỏ. Lớp sừng - Vỏ trai có 3 lớp Lớp đá vôi Lớp xà cừ 2. Cơ thể trai :
9. Cơ khép vỏ trước Chỗ bám cơ khép vỏ sau Tấm miệng Lỗ miệng Ống thoát Thân Ống hút Mang Chân Áo trai Ø Cơ thể trai có cấu tạo thế nào?
10. Chương IV : NGÀNH THÂN MỀM Tiết 19: TRAI SÔNG I. Hình dạng, cấu tạo : 1. Vỏ trai : - Gồm 2 mảnh (đối xứng 2 bên) gắn với nhau nhờ bản lề ở phía lưng, cơ khép vỏ ở mặt trong vỏ. Lớp sừng - Vỏ trai có 3 lớp Lớp đá vôi Lớp xà cừ 2. Cơ thể trai : + Gồm 3 lớp: - Lớp ngoài: áo trai, mặt ngoài tiết ra vỏ đá vôi; mặt trong tạo thành khoang áo - Lớp giữa: hai tấm mang - Lớp trong: thân trai, chân trai, lỗ miệng, tấm miệng
11. Quan sát hình 18.1, 18.2, 18.3, thảo luận nhóm, trả lời các câu hỏi : 1. Để mở vỏ trai quan sát bên trong cơ thể, phải làm thế nào? Trai chết thì vỏ mở, tại sao? - Để mở vỏ trai quan sát bên trong phải luồn lưỡi dao vào qua khe vỏ -> Cắt 2 cơ khép vỏ trước và sau ở trai -> Cắt dây chằng phía lưng. - Vì hai cơ khép vỏ không co được nữa, vỏ mở ra. 2. Mài mặt ngoài vỏ trai ngửi thấy có mùi khét? Vì sao? Mài mặt ngoài vỏ thấy có mùi khét vì phía ngoài là lớp sừng bằng chất hữu cơ nên khi mài  bị ma sát  nóng chảy, chúng có mùi khét. 3. Trai tự vệ bằng cách nào? Nêu đặc điểm cấu tạo của trai phù hợp với cách tự vệ đó? Trai tự vệ bằng cách co chân khép vỏ. Nhờ vỏ cứng rắn và hai cơ khép vỏ vững chắc nên kẻ thù không thể tách vỏ ra để ăn phần mềm của chúng.
12. Chương IV : NGÀNH THÂN MỀM Tiết 19: TRAI SÔNG I. Hình dạng, cấu tạo : Ống thoát nước II. Di chuyển : Hướng di chuyển - Chân trai thò ra, thụt vào Ống kết hợp với đóng mở vỏ mà hút nước trai di chuyển về phía trước - Trai di chuyển chậm chạp trong bùn với tốc độ 20 - 30cm/giờ ? Quan sát H 18.4, giải thích cơ chế giúp trai di chuyển được trong bùn cát theo chiều mũi tên ?
13. Chương IV : NGÀNH THÂN MỀM Tiết 19: TRAI SÔNG I. Hình dạng, cấu tạo : II. Di chuyển : III. Dinh dưỡng :
14. Tấm miệng Chất Cacbonic Ống thoát thải Oxi Nước Lỗ miệng (Thức ăn, oxi) Thức Ống hút ăn Mang f h g y y
15. Chương IV : NGÀNH THÂN MỀM Tiết 19: TRAI SÔNG I. Hình dạng, cấu tạo : II. Di chuyển : Dòng nước theo ống hút vào khoang áo III. Dinh dưỡng : mang theo những chất gì vào miệng và mang trai ? - Thức ăn là động vật nguyên sinh, vụn hữu cơ.  Thức ăn và ôxi Thức ăn của trai là gì ?
16. Chương IV : NGÀNH THÂN MỀM Tiết 19: TRAI SÔNG I. Hình dạng, cấu tạo : II. Di chuyển : Quá trình lọc thức ăn của trai diễn ra ở III. Dinh dưỡng : đâu ? - Thức ăn là động vật  Diễn ra ở lỗ miệng trai nhờ rung nguyên sinh, vụn hữu cơ. động của các lông trên tấm miệng Lỗ miệng
17. Chương IV : NGÀNH THÂN MỀM Tiết 19: TRAI SÔNG I. Hình dạng, cấu tạo : II. Di chuyển : Trai lấy thức ăn và ôxi chỉ nhờ vào cơ III. Dinh dưỡng : chế lọc từ nước hút vào, đó là kiểu dinh dưỡng gì (chủ động hay thụ động) ? - Thức ăn là động vật nguyên sinh, vụn hữu cơ. - Dinh dưỡng kiểu thụ động. Quá trình hô hấp của trai diễn ra ở đâu ? - Quá trình hô hấp diễn ra ở mang Hai tấm mang
18. Chương IV : NGÀNH THÂN MỀM Tiết 19: TRAI SÔNG I. Hình dạng, cấu tạo : II. Di chuyển : III. Dinh dưỡng : Ø Cách dinh dưỡng của trai có ý nghĩa - Thức ăn là động vật nguyên như thế nào với môi trường nước ? sinh, vụn hữu cơ. Trai dinh dưỡng theo kiểu hút nước - Dinh dưỡng kiểu thụ động. để lọc lấy vụn hữu cơ, động vật nguyên sinh, các động vật nhỏ khác - Quá trình hô hấp diễn ra ở  góp phần lọc sạch môi trường mang nước. Vì cơ thể trai giống như những chiếc máy lọc sống. q Trai có thể hút lọc được khoảng 40 lít nước trong một ngày đêm.
19. Chương IV : NGÀNH THÂN MỀM Tiết 19: TRAI SÔNG I. Hình dạng, cấu tạo : II. Di chuyển : Ø Trai là động vật phân tính hay III. Dinh dưỡng : lưỡng tính ? IV. Sinh sản : Ø Quá trình sinh sản và phát triển - Trai là động vật phân tính. diễn của trai diễn ra như thế nào ?
20. Theo dòng nước