Giáo án Lịch sử 9 - Chương IV, Tiết 28-30

Nội dung tài liệu: Giáo án Lịch sử 9 - Chương IV, Tiết 28-30

1. Ngày soạn: Ngày dạy: Tiết 28 - BÀI 23. TỔNG KHỞI NGHĨA THÁNG TÁM 1945 VÀ SỰ THÀNH LẬP NƯỚC VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HOÀ I. MỤC TIÊU: 1. Kiến thức: - Biết thời cơ khởi nghĩa và lệnh Tổng khởi nghĩa. - Cuộc Tổng khởi nghĩa trong toàn quốc (diễn biến, đặc biệt chú ý khởi nghĩa ở Hà Nội, Huế, Sài Gòn). - Thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà và ra bản Tuyên ngôn Độc lập. - Ý nghĩa lịch sử và nguyên nhân thành công của Cách mạng tháng Tám năm 1945 2.Giáo dục: - Giáo dục lòng yêu nước kính yêu Đảng và lãnh tụ, niềm tin vào thắng lợi của cách mạng, niềm tự hào dân tộc - Sống có trách nhiệm, nhân ái 3. Kỹ năng: + Rèn luyện học sinh phương pháp quan sát tranh ảnh, sử dụng bản đồ,các tư liệu lịch sử để minh họa khắc sâu những nội dung cơ bản trong bài học. + Tái hiện kiến thức lịch sử, xác định các mối quan hệ giữa các sự kiện, hiện tượng lịch sử + So sánh, nhận xét, đánh giá về tình hình cách mạng tháng Tám năm 1945 4. Định hướng và phát triển năng lực: * Năng lực chung: Năng lực giải quyết vấn đề; năng lực sáng tạo. * Năng lực chuyên biệt: tái hiện; xác định và giải quyết mối liên hệ ảnh hưởng giữa các sự kiện lịch sử; so sánh, phân tích; đánh giá, nhận xét. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Chuẩn bị của giáo viên: Bản đồ: Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945.Máy tính, giáo án. 2. Chuẩn bị của học sinh: - Đọc trước sách giáo khoa và tài liệu có liên quan. - Sưu tầm tư liệu tranh ảnh về Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC 1. Ổn định lớp: 9B: 2.Kiểm tra bài cũ. ? Vì sao Nhật đảo chính Pháp? Khi Nhật đảo chính Pháp Đảng ta có chủ trương gì? 3. Bài mới.
2. GV dẫn dắt vào bài mới. Cuối năm 1945 cuộc chiến tranh thế giới lần thứ hai chuyển sang giai đoạn kết thúc.tạo điều kiện thuận lợi cho CM ta tiến tới cuộc tổng khởi nghĩa 1945 giành độc lập tự do cho nước nhà và xây dựng chế độ mới của nước VN DCCH Hoạt động của thầy và trò Kiến thức cần đạt Hoạt động 1: GVHDHS tìm hiểu Lệnh I.Lệnh tổng khởi nghĩa được ban bố tổng khởi nghĩa được ban bố * Hoàn cảnh: - Chia thành 4 nhóm. Các nhóm đọc mục - Thế giới: 15/8/ 1945 Nhật đầu hàng Đồng I minh.CTTG 2 kết thúc. SGK( thảo luận và thực hiện các yêu cầu - Trong nước: sau; + PX Nhật cùng tay sai hoang mang cực độ + Nhóm 1,2: Lệnh tổng khởi nghĩa được + Quân đồng minh chưa vào Đông Dương. ban bố trong hoàn cảnh nào? + Toàn Đảng, toàn dân đã sẵn sàng hành động. + Nhóm 3,4: Lệnh Tổng khởi nghĩa được Thời cơ ngàn năm có một. ban bố gồm nội dung nào.? * Lệnh khởi nghĩa được ban bố - 13/8/1945 thành lập ủy ban khởi nghĩa và ra Em có nhận xét gì về thời cơ của cách quân lệnh số 1. mạng tháng Tám năm 1945? - Ngày 14 - 15/8/1945, Hội nghị toàn quốc ở Tân Trào (Tuyên Quang) ,quyết định phát động Sau khi Lệnh Tổng khởi nghĩa được lệnh tổng khởi nghĩa trong cả nước. ban bố Đảng đã làm gì để tiến tới Tổng - Ngày 16/8, Quốc dân Đại hội tổ chức ở Tân khởi nghĩa giành chính quyền? Trào nhất trí: (tổ chức ĐH Quốc dân Tân Trào → + tán thành quyết đinh khởi nghĩa thống nhất ý chí toàn quân và toàn dân) + Thông qua 10 chính sách của Việt minh. Thực hiện lệnh của Uỷ ban khởi nghĩa, + Lập ủy ban dân tộc giải phóng Việt Nam. quân giải phóng đã làm gì? Cho học sinh tìm hiêu 10 chính sách của Việt Minh. Hoạt động2: GVHDHS tìm Diễn biến chính của cuộc tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945. II. Diễn biến chính của cuộc tổng khởi nghĩa GV yêu cầu HS đọc SGK và hoàn thiện tháng Tám năm 1945 bảng thống kê về diễn biến giành chính Thời Sự kiện quyền ở Hà Nội vaftrong cả nước sau : gian Thời gian Sự kiện 14->18/8 Bắc Giang, Hải Dương, Hà Tĩnh, Quảng nam giành thắng lợi.
3. 19/8 Khởi nghĩa ở Hà Nội thắng lợi 23/8 Khởi nghĩa ở Huế thắng lợi 25/8 Khởi nghĩa ở Sài gòn thắng Qua bảng thống kê trên em có nhận xét lợi gì về không khí cách mạng ở Hà Nội 30/8 Vua Bảo Đại thoái vị trước khởi nghĩa? 2/9 Bác Hồ đọc bản tuyên ngôn khai sinh nước VNDCCH 3.Ý nghĩa lịch sử và nguyên nhân thành công Cách mạng tháng Tám thắng lợi có có ý của cách mạng tháng Tám nghĩa như thế nào? a. Ý nghĩa lịch sử - Đập tan ách thống trị: Pháp, Nhật, phong kiến - Đưa Việt Nam trở thành quốc gia độc lập, đưa nhân dân lên làm chủ đất nước - Cổ vũ mạnh mẽ tinh thần đấu tranh của các nước thuộc địa. Tại sao cách mạng tháng Tám thành công b. Nguyên nhân thắng lợi nhanh chóng và ít đổ máu? - Truyền thống yêu nước, đấu tranh kiên cường bất khuất của dân tộc - Sự lãnh đạo kịp thời sáng suốt của Đảng và mặt trận Việt Minh - Có khối liên minh công nông vững chắc. - Hoàn cảnh quốc tế thuận lợi. 4. CỦNG CỐ, LUYỆN TẬP Câu 1. Hãy nêu 4 tổ chức lớn do Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh sáng lập từ năm 1930 đến năm 1945 và có vai trò quyết định đến thắng lợi của Cách mạng tháng Tám Câu 2 .Vì sao cách mạng tháng Tám năm 1945 là một sự kiện lịch sử vĩ đại của dân tộc Việt Nam? Câu 3. Vì sao nói cách mạng tháng Tám năm 1945 có tác dụng góp phần cổ vũ các dân tộc thuộc địa, nửa thuộc địa đứng lên giành độc lập? 5. HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ - Học bài cũ - Đọc ,soạn bài 24: CUỘC ĐẤU TRANH .DÂN CHỦ NHÂN DÂN (1945-1946) Ngày soạn: Ngày dạy:
4. Chương IV VIỆT NAM TỪ SAU CÁCH MẠNG THÁNG TÁM ĐẾN TOÀN QUỐC KHÁNG CHIẾN Tiết: 29 - Bài 24 CUỘC ĐẤU TRANH BẢO VỆ VÀ XÂY DỰNG CHÍNH QUYỀN DÂN CHỦ NHÂN DÂN ( 1945-1946 ) I. MỤC TIÊU 1.Kiến thức: - Năm được tình hình nước ta sau cách mạng tháng tám. Chính quyền dân chủ nhân dân trong tình thế ngàn cân treo sợi tóc, về thù trong giặc ngoài, những khó khăn do thiên tai, hậu quả của chế độ thuộc địa... - Trình bày được những biện pháp giải quyết khó khăn trước mắt và phần nào chuẩn bị cho lâu dài: xây dựng nền móng của chính quyền nhân dân: diệt giặc dốt, giặc đói và giặc ngoại xâm. 2. Thái độ: - Giáo dục cho học sinh lòng yêu nước, có tinh thần cách mạng tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng và lòng tự hào dân tộc. 3. Kỹ năng: +Năng lực tự học, năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề + Năng lực thực hành bộ môn, khai thác kênh hình, sưu tầm tư liệu, tranh ảnh,... + Phân tích, so sánh, liên hệ . + Vận dụng kiến thức vào giải quyết tình huống, vẽ sơ đồ tư duy 4. Định hướng và phát triển năng lực: * Năng lực chung: Năng lực giải quyết vấn đề; năng lực sáng tạo. * Năng lực chuyên biệt: tái hiện; xác định và giải quyết mối liên hệ ảnh hưởng giữa các sự kiện lịch sử; so sánh, phân tích; đánh giá, nhận xét. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU: 1. Chuẩn bị của giáo viên - Giáo án word và Powerpoint. - Tranh ảnh có liên quan. - Máy tính 2. Chuẩn bị của học sinh - Đọc trước sách giáo khoa. - Sưu tầm tư liệu, tranh ảnh có liên quan đến bài học. III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC: 1. định Ổn 9B: 2. Kiểm tra bài cũ: 1. Lập bảng niên biểu những sự kiện chính của khởi nghĩa tháng Tám năm 1945?
5. 2. Trình bày nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa lịch sử của cánh mạng tháng Tám năm 1945? 3. Bài mới: Sau Cách mạng tháng 8 năm 1945 vào ngày 2 tháng 9 năm 1945 tại quảng trường Ba Đình (Hà Nội) Bác Hồ đã đọc bản tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nước "Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa". Tuy nhiên sau đó Đảng và nhân dân ta phải tiếp tục cuộc đấu tranh bảo vệ và xây dựng chính quyên dân chủ vừa giành được sau cách mạng tháng 8-1945. Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu qua bài học. Hoạt động của thầy và trò Kiến thức cần đạt HOẠT ĐỘNG 1:GVHDHS tìm hiểu I. Tình hình nước ta sau cách mạng tháng Tình hình nước ta sau cách mạng Tám tháng tám. 1. Khó khăn - GV yêu cầu HS đọc SGK , mục 1: - Chính quyền cách mạng còn non trẻ, ở trong Sau cách mạng tháng 8 nước ta gặp tình thế bị bao vây cô lập. phải những khó khăn gì ? - Nạn giặc ngoại xâm và nội phản. - Nạn đói đe dọa - Tài chính rối loạn, ngân sách trống rỗng. - Nạn dốt và tệ nạn xã hội tràn lan. Những khó khăn trên làm cho nước ta => Ngàn cân treo sợ tóc ra sao ? 2. Thuận lợi Sau cách mạng tháng 8 nước ta có - Cách mạng Việt nam có Đảng- đứng đầu là những thuận lợi gì? chủ tịch Hồ Chí Minh. - Nhân dân đã giành được quyền làm chủ đất nước. - GV có thể cho HS vẽ sơ đồ tư duy thể hiện về những thuận lợi và khó khăn của nước ta sau Cách mạng tháng Tám - GV cung cấp cho HS một số hình II .Củng cố chính quyền cách mạng và bảo vệ ảnh và giảng về tình hình nước ta nền độc lâp dân tộc sau Cách mạng tháng tám. 1. Bước đầu xây dựng chế độ mới - GV giới thiệu chuyển ý Ngày 6/1/1946 tổng tuyển cử bầu Quốc hội. HOẠT ĐỘNG 2:GVHDHS tìm Củng - 2/3/1946 Quốc hội họp phiên đầu tiên. cố chính quyền cách mạng và bảo vệ - 29/5/1946, Hội Liên Hiệp quốc dân Việt nền độc lâp dân tộc Nam ( Hội Liên Việt)
6. GV yêu cầu HS theo dõi SGK và trả lời 2. Diệt giặc đói, giặc dốt và giải quyết khó câu hỏi: khăn về tài chính Em hãy cho biết Đảng, Chính phủ a. Giải quyết nạn đói đã thực hiện những chủ - Lập hũ gạo cứu đói, tổ chức ngày đồng tâm, trương,biệnpháp gì để kiến quốc tăng gia sản xuất, sau Cách mạng tháng Tám 1945. - Kết quả: Nạn đói đã được đầy lùi. quốc sau Cách mạng tháng Tám b. Giải quyết giặc dốt 1945. - Ngày 8/9/1945 thành lập cơ quan bình dân học vụ,toàn dân tham gia xoá nạn mũ chữ. Trong việc giải quyết nạn đói, nạn - Kết quả: Các cấp học đều phát triển mạnh. dốt, tài chính, chúng ta đã đạt được c. Giải quyết khó khăn về tài chính những kết quả gì ? - Chính phủ kêu gọi đóng góp của nhân dân. + Xây dựng “Quỹ độc lập”, Phát động: “Tuần lễ vàng”. Qua những biện pháp giải quyết - Ngày 23/11/1946 lưu hành tiền Việt Nam khó khăn của Đảng, Chính phủ ta, trong cả nước. em thấy yếu tố nào là quan trọng nhất giúp đất nước thoát khỏi khó khăn? Vì sao? 4. CỦNG CỐ, LUYỆN TẬP. Câu 1:Hoàn thành bảng theo yêu cầu sau (vào vở) về những biện pháp giải quyết khó khăn của nước Việt Nam dân chủ Cộng hoà sau ngày 2/9/1945 Những khó khăn Biện pháp giải quyết Kết quả Chính quyền non trẻ Giặc đói Trước mắt: Lâu dài: Giặc đốt Trước mắt: Lâu dài: Tài chính Trước mắt: Lâu dài: Câu 2. Hãy vẽ Sơ đồ tư duy các biện pháp giải quyết khó khăn của chính phủ trong giai đoạn đầu
7. 5.HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ - Học bài cũ - soạn phần IV,V,VI bài 24 Ngày soạn: Ngày dạy: Tiết: 30 - Bài 24 CUỘC ĐẤU TRANH BẢO VỆ VÀ XÂY DỰNG CHÍNH QUYỀN DÂN CHỦ NHÂN DÂN (1945 - 1946) (tiếp theo) I. MỤC TIÊU: 1. Kiến thức: - Hiểu rõ những chủ trương, sách lược của Đảng và Chính phủ cách mạng trong việc đối phó với quân Trung Hoa Dân quốc, bọn phản cách mạng và thực dân Pháp từ sau ngày Cách mạng tháng Tám 1945 đến trước ngày 19/12/1946. - Nắm diễn biến chính nhân dân Nam Bộ kháng chiến chống thực dân pháp trở lại xâm lược. - Biện pháp đối phó của ta đối với quân Tưởng và bọn tay sai. - Hoàn cảnh, ý nghĩa của việc kí hệp định sơ bộ 6-3-1946 và tạm ước 14-9-1946. Ý nghĩa của những kết quả bước đầu đã đạt được. 2.Thái độ - Giáo dục lòng yêu nước, tinh thần cách mạng, niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng, sống có trách nhiệm để xứng đáng với công lao anh dung của các tiền bối đi trước 3. Kĩ năng - Rèn luyện kĩ năng phân tích, so sánh, nhận định, đánh giá các sự kiện, nhân vật lịch sử. - Rèn luyện kĩ năng phân tích, nhận định, đánh giá tình hình đất nước sau Cách mạng tháng tám và nhiệm vụ cấp bách trước mắt trong năm đầu của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa. 4. Định hướng và phát triển năng lực: * Năng lực chung: Năng lực giải quyết vấn đề; năng lực sáng tạo. * Năng lực chuyên biệt: tái hiện; xác định và giải quyết mối liên hệ ảnh hưởng giữa các sự kiện lịch sử; so sánh, phân tích; đánh giá, nhận xét. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIÊU: 1. Chuẩn bị của giáo viên
8. - Giáo án word và Powerpoint. - Tranh ảnh có liên quan. - Máy tính 2. Chuẩn bị của học sinh - Đọc trước sách giáo khoa. - Sưu tầm tư liệu, tranh ảnh.... III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC: 1. Ổn định tổ chức: 9B: 2. Kiểm tra bài cũ: - Tại sao nói “Tình hình nước ta sau Cách mạng tháng tám là “Ngàn cân treo sợi tóc” ? 3. Bài mới Đặt vấn đề - Trong việc giải quyết nạn đói, nạn dốt và khó khăn về tài chính chúng ta đạt nhiều kết quả nhưng ngay sau đó chúng ta lại tiếp tục gặp những khó khăn nào ? Hoạt động cuẩ thầy và trò Kiến thức cần đạt HOẠT ĐỘNG 1 :GVHDHS tìm hiểu 3. Nhân dân Nam Bộ kháng chiến Nhân dân Nam Bộ kháng chiến chống chống thực dân pháp trở lại xâm lược thực dân pháp trở lại xâm lược - Đêm 22 rạng 23/9/1945, Pháp tấn công GV giao nhiệm vụ cho HS thực hiện Nam Bộ, mở đầu cuộc xâm lược trở lại. các yêu cầu sau: Thực dân Pháp đã có âm mưu và hành - Quân dân Sài Gòn anh dũng đánh trả. động trở lại xâm lược nước ta như thế nào? Vậy trước những âm mưu và hành động trở lại xâm lược của thực dân Pháp, nhân dân ta đã đứng lên kháng chiến như thế nào? HOẠT ĐỘNG 2 :GVHDHS tìm hiểu 4. Đấu tranh chống quân tưởng và Đấu tranh chống quân tưởng và bọn bọn phản cách mạng phản cách mạng * Âm mưu của quân Tưởng và tay sai - Quân Tưởng sử dụng tay sai phá ta từ Ngay sau ngày “Tết độc lập”, Đảng và bên trong Chính phủ ta cùng một lúc phải đối phó với nhiều loại kẻ thù nguy hiểm: quân Anh, Pháp, phát xít Nhật ở miền Nam,
9. quân Tưởng và bọn Việt Quốc, Việt * Chủ trương, biện pháp đối phó của ta Cách ở miền Bắc Trong đó, quân Anh - Thực hiện sách lược tạm thời hoà hoãn và Tưởng vào nước ta là có pháp lí quốc với quân Tưởng và tay sai tế, làm nhiệm vụ giải giáp phát xít Nhật. → Vậy theo các em, chúng ta có nên - Biện pháp: dùng quân sự để đánh quân Tưởng lúc + Nhân nhượng cho chúng 1 số quyền lợi này không? kinh tế, chính trị - Để đối phó với quân Tưởng và bè lũ + Kiên quyết trấn áp bọn phản cách mạng tay sai ta đã có biện pháp gì Hạn chế các hoạt động chống phá của - Em có nhận xét gì về những biện pháp quân Tưởng và tay sai đối phó của Đảng và chính phủ ta đối với quân Tưởng ? HOẠT ĐỘNG 3 :GVHDHS tìm hiểu 5. Hiệp định sơ bộ (6-3-1946) và Tạm Hiệp định sơ bộ (6-3-1946) và Tạm ước ước Việt – Pháp (14-9-1946) Việt – Pháp (14-9-1946) 1. Hiệp định Sơ bộ (6/3/1946) GV giao nhiệm vụ cho HS thực hiện các * Hoàn cảnh: yêu cầu sau: - Ngày 28/2/1946, Pháp - Tưởng ký Hiệp ? Để đem quân ra Bắc nhằm thôn tính ước Hoa - Pháp cả nước ta, thực dân Pháp đã đàm phán Ngày 6/3/1946, ta ký với Pháp Hiệp với Tưởng để cho Pháp ra chiếm đóng miền Bắc thay quân Tưởng bằng sự kiện định Sơ bộ nào ? * Nội dung: ? Vì sao thực dân Pháp và quân Tưởng - Pháp công nhận Việt Nam là nước tự do lại kí với nhau Hiệp ước Hoa - Pháp? có Chính phủ, thuộc khối Liên Hiệp Pháp - Ta cho 15 nghìn quân Pháp ra Bắc ? Em có nhận xét gì nội dung của Hiệp - Hai bên ngừng bắn ở Nam Bộ ước này? ?Trước tình hình đó Chính Phủ của Hồ Gạt được 20 vạn quân Tưởng và tay Chí Minh đã làm gì? sai, có thêm thời gian chuẩn bị kháng chiến ? Tình hình nước ta sau Hiệp định sơ bộ? 2. Tạm ước Việt – Pháp (14/9/1946) ? Chủ trương của Đảng và chính phủ ta là gì? - Sau Hiệp đinh Sơ bộ, quan hệ Việt Pháp căng thẳng . Tại sao ta lại kí tiếp bản tạm ước Việ Pháp ?
10. .- Ngày 14/9/1946, ta ký với Pháp Tạm ước Việt – Pháp → nhượng thêm 1 số quyền lợi kinh tế, văn hoá thời gian hoà hoãn, chuẩn bị kháng chiến lâu dài 4.CỦNG CỐ, LUYỆN TẬP GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân, Câu 1:lập bảng niên biểu về những sự kiện chính của thời kì lịch sử này. Thời gian Sự kiện 23/9/1946 6/1/1946 28/2/1946 6/3/1946 14/9/1946 Câu 2: Qua những biện pháp giải quyết khó khăn của Đảng, Chính Phủ ta sau Cách mạng tháng Tám 1945, em thấy yếu tố nào là quan trọng nhất giúp đất nước thoát khỏi khó khăn? Trong công cuộc xây dựng đất nước ngày nay, chúng ta có thể học tập được điều gì? Câu 3: Trước và sau Hiệp định Sơ bộ (6/3/1946) chủ trương và biện pháp của Đảng, Chính phủ ta đối phó với Pháp và Tưởng có gì khác nhau? 5.HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ - Học bài cũ - soạn bài 25 Những năm đầu chống thực dân Pháp (1946-1950)