Đề thi khảo sát HSG môn Lịch sử 9 - Lần 3 - Năm học 2023-2024 - Trường TH&THCS Hồng Phương (Có đáp án)

Nội dung tài liệu: Đề thi khảo sát HSG môn Lịch sử 9 - Lần 3 - Năm học 2023-2024 - Trường TH&THCS Hồng Phương (Có đáp án)

1. PHÒNG GD&ĐT YÊN LẠC ĐỀ THI KS HSG LỚP 9 NĂM HỌC 2023 – 2024 TRƯỜNG TH&THCS HỒNG PHƯƠNG LẦN 3 – LỊCH SỬ 9 Thời gian: 150 phút, không kể thời gian giao đề. Câu 1: (3,0 điểm): Phân tích nguyên nhân thất bại, ý nghĩa lịch sử của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của nhân dân ta vào cuối thế kỉ XIX. Câu 2: (3,0 điểm) Trình bày các giai đoạn phát triển của phong trào Cần Vương cuối thế kỉ XIX? Tại sao nói: Khởi nghĩa Hương Khê (1885-1896) là cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nhất trong phong trào Cần vương? Câu 3: (3,0 điểm) Nêu các khuynh hướng chính trị và biểu hiện của nó trong phong trào yêu nước chống Pháp ở Việt Nam từ cuối thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX. Nhận xét về kết cục của các khuynh hướng ấy? Câu 4: (4,0 điểm) Anh (chị) hãy cho biết những nội dung chính trong đề nghị cải cách ở Việt Nam nửa cuối thế kỉ XIX. Vì sao những đề nghị cải cách thời điểm đó không thực hiện được? Câu 5: (3,0 điểm) Những hoạt động cứu nước của Nguyễn Tất Thành từ năm 1911 đến 1917? Chỉ ra những điểm mới trong hoạt động cứu nước của Người so với các vị tiền bối cách mạng trước đó. Câu 6: (4,0 điểm) Liên Xô đạt được những thành tựu gì trong công cuộc xây dựng cơ sở vật chất của chủ nghĩa xã hội (từ 1950 đến 1970)? Cho biết vị thế quốc tế của Liên Xô như thế nào từ sau chiến tranh thế giới thứ hai đến những năm 70? ---------------Hết--------------- Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm Họ và tên thí sinh:........................................................Số báo danh:.................
2. PHÒNG GD&ĐT YÊN LẠC ĐỀ THI KS HSG LỚP 9 NĂM HỌC 2023 – 2024 TRƯỜNG TH&THCS HỒNG PHƯƠNG LẦN 3 – LỊCH SỬ 9 Thời gian: 150 phút, không kể thời gian giao đề. A. Hướng dẫn chung: - Đáp án cho điểm lẻ đến 0,25. - Trong hướng dẫn chấm chỉ xây dựng kiến thức cơ bản mà học sinh cần cung cấp trong bài làm. Giáo viên chấm chỉ cho điểm tối đa đối với các bài thi cung cấp đầy đủ kiến thức, cấu trúc bài hợp lí, khoa học, trình bày đẹp. - Trong bài thi có những ý liên hệ thực tế, giám khảo chấm cần đánh giá chính xác và có thể cho điểm thưởng đối với những bài thi làm tốt và có nội dung liên hệ phù hợp. B. Nội dung và thang điểm: Câu Nội dung Điểm Phân tích nguyên nhân thất bại, ý nghĩa lịch sử của cuộc kháng chiến 1 3,0 chống thực dân Pháp của nhân dân ta vào cuối thế kỉ XIX. *Nguyên nhân thất bại: - Khách quan: Thực dân Pháp có sức mạnh của chủ nghĩa tư bản: quân Pháp 0,5 là lực lượng tinh nhuệ, trang bị vũ khí đầy đủ - Chủ quan + Cuối thế kỉ XIX, chế độ phong kiến Việt Nam rơi vào tình trạng khủng 0,5 hoảng sâu sắc triều đình nhà Nguyễn đã không có sự chuẩn bị chu đáo trước cuộc kháng chiến. + Khi thực dân Pháp xâm lược nhà Nguyễn đã không phát huy được truyền 0,5 thống đánh giặc của dân tộc: đoàn kết, đường lối đấu tranh vũ trang + Trong quá trình kháng chiến triều đình bỏ qua nhiều cơ hội để xoay chuyển 0,5 cục diện chiến tranh và có thể đánh đuổi giặc Pháp. * Ý nghĩa lịch sử: - Thể hiện tinh thần yêu nước, ý chí chiến đấu của nhân dân ta tiếp nối truyền 0,25 thống yêu nước chống giặc ngoại xâm của dân tộc. - Nhờ tinh thần của nhân dân, một số sĩ phu yêu nước trong phe chủ chiến đã kiên quyết, anh dũng chống Pháp, trở thành anh hùng của thời đại: Nguyễn 0,25 Tri Phương, Hoàng Diệu. - Cuộc chiến đấu của nhân dân ta khiến cho kẻ địch tạm thời chùn bước, kéo 0,25 dài cuộc chiến tranh xâm lược của địch - Để lại nhiều bài học kinh nghiệm quý báu 0,25 Trình bày các giai đoạn phát triển của phong trào Cần Vương cuối thế 2 kỉ XIX? Tại sao nói: Khởi nghĩa Hương Khê (1885-1896) là cuộc khởi 3,0 nghĩa tiêu biểu nhất trong phong trào Cần vương? - Giai đoạn 1: từ 1885 đến 1888 + Phong trào đặt dưới sự chỉ huy thống nhất của một triều đình kháng chiến, 0,5 đứng đầu là Hàm Nghi và Tôn Thất Thuyết. + Ngay sau khi chiếu Cần vương phát ra, nhiều văn thân, sĩ phu yêu nước đã sôi nổi hưởng ứng ... đấu tranh quyết liệt chống Pháp và tay sai, tập trung ở 0,25 các tỉnh Bắc Kì và trung Kì - Giai đoạn 2: từ 1888 đến 1896 + Giai đoạn này không còn sự chỉ huy thống nhất của một triều đình kháng 0,5 chiến, nhưng phong trào vẫn tiếp tục phát triển, qui tụ thành những cuộc khởi nghĩa lớn có trình độ tổ chức cao tiêu biểu: Ba Đình, Bãi Sậy, Hương Khê. + Tuy nhiên, phong trào vẫn chưa khắc phục được tình trạng lẻ tẻ, thiếu sự 0,25 liên kết và chỉ đạo thống nhất. Cuối 1895-đầu năm 1896, phong trào kết thúc.
3. * Khởi nghĩa Hương Khê là tiêu biểu nhất: 0,25 - Đây là cuộc khởi nghĩa có quy mô rộng lớn ở 4 tỉnh Bắc, Trung Kì... - Thời gian kéo dài (1885-1896). 0,25 - Có sự tham gia của đông đảo nhân dân và các dân tộc người thiểu số. 0,25 - Có sự lãnh đạo tài giỏi của Phan Đình Phùng và Cao Thắng. 0,25 - Nghĩa quân chiến đấu anh dũng, lập được nhiều chiến công, gây cho Pháp 0,25 nhiều thiệt hại nặng nề. - Khởi nghĩa Hương Khê thất bại là mốc đánh dấu kết thúc phong trào đấu 0,25 tranh yêu nước chống Pháp dưới ngọn cờ Cần vương. Nêu các khuynh hướng chính trị và biểu hiện của nó trong phong trào 3 yêu nước cống Pháp ở Việt Nam từ cuối thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX. 3.0 Nhận xét về kết cục của các khuynh hướng ấy? * Cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX: ở VN xuất hiện hai khuynh hướng chính trị: Khuynh hướng phong kiến (Cuối thế kỉ XIX), khuynh hướng dân chủ tư 0,5 sản (Đầu thế kỉ XX). * Biểu hiện của các khuynh hướng chính trị: - Phong trào yêu nước chống Pháp cuối thế kỉ XIX diễn ra theo khuynh hướng 0,75 phong kiến, biểu hiện là phong trào cần Vương với các cuộc khởi nghĩa Bãi Sậy, Hương Khê - Phong trào yêu nước đầu thế kỉ XX diễn ra theo khuynh hướng tư sản biểu hiện ở hai xu hướng chủ yếu: xu hướng bạo động đại diện là Phan Bội Châu với việc lập Hội Duy Tân, tổ chức phong trào Đông Du, xu hướng cải cách 0,75 đại diện là Phan Châu Trinh với cuộc vận động Duy tân, thành lập trường học mới tiêu biểu là Động Kinh nghĩa thục * Kết cục của các khuynh hướng: - Những phong trào yêu nước theo các khuynh hướng phong kiến hoặc tư sản 0,5 đều thất bại chứng tỏ các hệ tư tưởng phong kiến và tư sản không đủ sức giúp nhân dân Việt Nam thoát khởi nô lệ. - Muốn giải phóng dân tộc không thể dựa và chủ nghĩa phong kiến . Độc 0,5 lập dân tộc không gắn liền với chủ nghĩa phong kiến hoặc chủ nghĩa tư bản. Anh (chị) hãy cho biết những nội dung chính trong đề nghị cải cách ở 4 Việt Nam nửa cuối thế kỉ XIX. Vì sao những đề nghị cải cách thời điểm 4,0 đó không thực hiện được? 1. Khái quát những nội dung chính trong đề nghị cải cách * Nội dung chính: Đổi mới công tác nội trị, ngoại giao, phát triển kinh tế xã 0,5 hội, an ninh quốc phòng - Năm 1868 Trần Đình Túc, Nguyễn Huy Tế xin mở cửa biển trà Lí 0,5 - Năm 1872, Viện Thương Bạc xin mở ba cửa biển 0,5 - Từ 1863 đến 1871, Nguyễn Trường Tộ: kiên trì gửi lên triều đình 30 bản điều trần, đề cấp đến chấn chỉnh quan lại, phát triển công thương và tài 0,5 chính, chấn chỉnh võ bị, mở rộng ngoại giao, cải tổ giáo dục. - Năm 1877 và1882, Nguyễn Lộ Trạch dâng hai bản “Thời vụ sách” 0,5 * Vì sao những đề nghị cải cách thời điểm đó không thực hiện được - Triều đình phong kiến nhà Nguyễn bảo thủ lỗi thời, nên không chấp nhận 0,5 thay đổi và từ chối mọi sự cải cách, kể cả những cải cách hoàn toàn có khả năng thực hiện được. - Các đề nghị cải cách còn bộc lộ ít nhiều hạn chế, vẫn mang tính chất lẻ tẻ, 0,5 rời rạc Tình hình xã hội rối ren, không ổn định, giữa triều đình và nhân dân không có tiếng nói chung, tình đoàn kết dân tộc bị rạn nứt.
4. - Chưa động chạm tới những vấn đề cơ bản của thời đại: giải quyết hai mâu thuẫn chủ yếu của xã hội bấy giờ: Đó là mâu thuẫn giữa nhân dân Việt nam 0,5 và thực dân Pháp, giữa nông dân và địa chủ phong kiến. Những hoạt động cứu nước của Nguyễn Tất Thành từ năm 1911 đến 5 1917? Chỉ ra những điểm mới trong hoạt động cứu nước của Người so 3,0 với các vị tiền bối cách mạng trước đó. * Động Lực: Nguyễn Tất Thành sinh ngày 19/5/1890 ở Kim Liên, Nam Đàn, Nghệ An. 0,5 Chứng kiến cuộc sống khổ cực của nhân dân lao động dưới ách áp bức bóc lột của thực dân Pháp và tay sai + Sự bế tắc của phong trào cứu nước cuối thế kỉ XIX, đầu thế kỉ XX. 0,25 + Tinh thần đấu tranh kiên cường, bất khuất, ý chí quyết tâm giành tự do độc 0,25 lập của nhân dân ta đã thôi thúc Nguyễn Ái Quốc ra đi. + Tiếp nối truyền thống gia đình, quê hương, với lòng yêu nước, thương dân sâu sắc, ý chí, nghị lực kiên cường, Người quyết tâm ra đi tìm đường cứu 0,5 nước giải phóng dân tộc. * Điểm khác: + Các nhà cách mạng tiền bối hướng về Trung Quốc, Nhật Bản, Nguyễn Ái 0,5 Quốc hướng về nước Pháp, các nước phương Tây. + Các nhà cách mạng tiền bối tuyên truyền, vận động duy tân, chuẩn bị bạo động theo con đường dân chủ tư sản; Nguyễn Ái Quốc vừa lao động, vừa học 0,5 tập, nghiên cứu lí luận kết hợp với hoạt động thực tiễn cách mạng, quyết định đi theo con đường cách mạng vô sản. + Quá trình tìm đường cứu nước của Nguyễn Ái Quốc là quá trình khảo sát, 0,5 lựa chọn từ đó giúp Người tìm ra con đường cứu nước đúng đắn. Liên Xô đạt được những thành tựu gì trong công cuộc xây dựng cơ sở vật chất của chủ nghĩa xã hội (từ 1950 đến 1970)? Cho biết vị thế quốc tế 6 4,0 của Liên Xô như thế nào từ sau chiến tranh thế giới thứ hai đến những năm 70? * Thành tựu: Sau khi hoàn thành việc khôi phục nền kinh tế, Liên Xô tiếp tục xây dựng cơ sở vật chất - kĩ thuật của chủ nghĩa xã hội với việc thực hiện 0,5 các kế hoạch dài hạn - Về kinh tế: Trong hai thập niên 50 và 60 của thế kỉ XX, nền kinh tế Xô Viết tăng trưởng mạnh mẽ. Sản xuất công nghiệp bình quân hằng năm tăng 9,6%. 0,5 Liên Xô đã trở thành cường quốc công nghiệp đứng thứ hai sau Mĩ, chiếm khoảng 20% sản lượng công nghiệp của toàn thế giới. - Về khoa học – kĩ thuật: Năm 1957, LX là nước đầu tiên phóng thành công 0,25 vệ tinh nhân tạo lên khoảng không vũ trụ. + Năm 1961, Liên Xô phóng con tàu Phương Đông đưa con người lần đầu tiên bay vòng quanh trái đất và cũng là nước dẫn đầu thế giới về những 0,25 chuyến bay dài ngày trong vũ trụ. - Về đối ngoại: Nhà nước Xô viết chủ trương duy trì hoà bình, an ninh thế 0,25 giới, quan hệ hữu nghị với tất cả các nước. + Tích cực ủng hộ cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân, giành độc lập tự do của các dân tộc bị áp bức. LX trở thành chỗ dựa vững chắc của hoà bình 0,25 và cách mạng thế giới. * Vị thế quốc tế của Liên Xô: - Đến đầu những năm 70 của thế kỉ XX, Liên Xô trở thành cường quốc công 0,5 nghiệp đứng thứ hai thế giới (sau Mĩ), chiếm khoảng 20% sản lượng công
5. nghiệp thế giới. Khoa học kĩ thuật phát triển, dẫn đầu thế giới ở nhiều lĩnh vực. - Liên Xô trở thành đối trọng của Mĩ trong trật tự thế giới hai cực, góp phần 0,5 làm đảo lộn chiến lược toàn cầu của Mĩ. - Liên Xô đứng đầu hệ thống xã hội chủ nghĩa, là chỗ dựa vững chắc của hòa 0,5 bình và cách mạng thế giới. - Là một trong năm nước ủy viên thường trực của Liên Hợp Quốc. 0,5