Bài giảng Ngữ Văn Lớp 6 - Tiết 19+20, Bài 2: Về thăm mẹ - Trường TH&THCS Đậu Liêu

Nội dung tài liệu: Bài giảng Ngữ Văn Lớp 6 - Tiết 19+20, Bài 2: Về thăm mẹ - Trường TH&THCS Đậu Liêu

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
2. Tiết 19,20: VỀ THĂM MẸ ___Đinh Nam Khương___
3. MỤC TIÊU BÀI HỌC 1. Kiến thức: - Nắm được nội dung,nghệ thuật của bài thơ - Nhận biết được một số yếu tố hình thức (vần, nhịp, dòng và khổ thơ), nội dung (đề tài, chủ đề, cảm xúc, ý nghĩa ) của bài thơ . 2. Năng lực: - Năng lực trình bày suy nghĩ, cảm nhận của cá nhân về văn bản Về thăm mẹ. - Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận về nội dung, nghệ thuật văn bản. 3. Phẩm chất: - Hình thành những phẩm chất tốt đẹp: yêu thương, biết ơn, trân trọng và hiếu thảo với cha mẹ.
4. NỘI DUNG BÀI HỌC I. TÌM HIỂU CHUNG • Tác giả • Tác phẩm II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN III. TỔNG KẾT • Nội dung • Nghệ thuật
5. I. TÌM HIỂU CHUNG 1. Tác giả - Đinh Nam Khương ((1948 - 2018) - Quê quán: Thôn Đục Khuê, xã Hương Sơn, huyện Mỹ Đức - Hà Nội. - Chức danh: Từng là phó chủ tịch Hội Đông y Mỹ Đức - Hà Nội; Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam. - Giải thưởng: + Giải A cuộc thi thơ 1981 - 1982 - Báo Văn nghệ. + Tặng thưởng bài thơ hay nhất 1992 - Báo Văn nghệ Quân đội. + Tặng thưởng chùm thơ hay nhất 2001 - Báo Văn nghệ. + Giải B cuộc thi thơ Lục bát 2002 - 2003.
6. VỀ THĂM MẸ 2. Tác phẩm Con về thăm mẹ chiều đông Bếp chưa lên khói mẹ không có nhà Mình con thơ thẩn vào ra a. Đọc – chú thích: Trời đang yên vậy bỗng oà mưa rơi Chum tương mẹ đã đậy rồi b. Xuất xứ: Trích Mẹ (Tuyển thơ) - 2002. Nón mê xưa đứng nay ngồi dầm mưa c.Thể loại: Thơ lục bát Áo tơi qua buổi cày bừa Giờ còn lủn củn khoác hờ người rơm - Vần - Nhịp 2/2/2 hoặc 4/4 Đàn gà mới nở vàng ươm Vào ra quanh một cái nơm hỏng vành Bất ngờ rụng ở trên cành d. Bố cục: 2 phần: Trái na cuối vụ mẹ dành phần con + Phần 1: Tình cảm của người con với mẹ Nghẹn ngào thương mẹ nhiều hơn + Phần 2: Hình ảnh người mẹ thương conRưng rưng từ chuyện giản đơn thường ngày.
7. 1. Hình ảnh người mẹ trong kí ức của con - Hoàn cảnh về thăm mẹ: chiều đông - Hình ảnh đầu tiên: bếp lửa - Bếp lửa: • Tượng trưng cho hơi ấm, cho tình yêu thương của ngôi nhà. • Thể hiện sự tần tảo, đảm đang của người mẹ những đặc điểm điển hình của người mẹ, người phụ nữ Mẹ về để nấu cơm chiều Việt Nam. Bữa cơm đạm bạc thương yêu ấm lòng
8. 1. Hình ảnh người mẹ trong kí ức của con Hình ảnh, sự vật được gợi nhắc Ý nghĩa - chum tương đã đậy. - Gợi ra sự gần gũi, có vẻ cũ kĩ, xấu - áo tơi lủn củn. xí, không trọn vẹn. - nón mê ngồi dầm mưa. - Sự vất vả, tích cóp, tiết kiệm của - đàn gà, cái nơm hỏng vành. người mẹ để nuôi con khôn lớn.
9. 1. Hình ảnh người mẹ trong kí ức của con - Nghệ thuật:  Ẩn dụ "nón mê", "áo tơi" → Hình ảnh người mẹ lam lũ, tảo tần  Liệt kê: chum tương, nón mê, áo tơi,... → Tình yêu của mẹ đối với con trọn vẹn.
10. 1. Hình ảnh người mẹ trong kí ức của con “Bất ngờ rụng ở trên cành Trái na cuối vụ mẹ dành phần con” "Trái na cuối vụ mẹ dành phần con.": trái na đã đến cuối vụ mà mẹ không nỡ hái, vẫn chờ con về để cho con. ➩ Thể hiện tình yêu thương của mẹ, vì con mà mẹ hi sinh, quên bản thân mình.
11. 2. Tình cảm người con đối với mẹ • Tâm trạng : thơ thẩn vào ra. • Cảm xúc: nghẹn ngào, rưng rưng Thấy được sự tảo tần, vất vả của mẹ Thể hiện sự xúc động của người con cảm nhận được tình yêu thương của mẹ và thấy thương mẹ nhiều hơn. • Nghệ thuật: từ láy “nghẹn ngào”, “rưng rưng” gợi tả tâm trạng người con.
12. III. Tổng kết 1.Nội dung: - Bài thơ bày tỏ tình cảm của người con xa nhà trong một lần về thăm mẹ. - Mỗi cảnh, mỗi vật đều biểu hiện sự vất vả, sự tần tảo, hi sinh và đặc biệt là tình thương yêu của mẹ dành cho con. 2.Nghệ thuật - Thể thơ lục bát. - Từ láy giàu sức biểu cảm.
13. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
14. Bài tập: Sau khi học xong bài thơ, em có rút ra bài học gì về cách ứng xử của con cái với cha mẹ? Bản thân em đã làm được những việc gì mỗi ngày để giúp đỡ cha mẹ?
15. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG 1. Hãy viết đoạn văn ngắn (6-8 câu) nêu cảm nhận của em về hình ảnh người mẹ qua bài thơ Về thăm mẹ. 2. Hình dung và tái hiện lại cảnh người con về thăm ngôi nhà của mẹ trong bài thơ bằng cách vẽ tranh minh hoạ hoặc miêu tả bằng lời văn.
16. Hẹn gặp lại các em ở tiết học sau!