Đề thi HSG môn Ngữ Văn 6 - Lần 6 - Năm học 2022-2023 - Trường TH&THCS Hồng Phương (Có đáp án)

Nội dung tài liệu: Đề thi HSG môn Ngữ Văn 6 - Lần 6 - Năm học 2022-2023 - Trường TH&THCS Hồng Phương (Có đáp án)

1. PHÒNG GD&ĐT YÊN LẠC ĐỀ THI CHỌN HSG CẤP TRƯỜNG LẦN 6 TRƯỜNG TH&THCS HỒNG PHƯƠNG NĂM HỌC 2022- 2023 Môn: Ngữ văn 6 (Thời gian làm bài: 120 phút) PHẦN I: ĐỌC HIỂU (6.0 điểm) Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi bên dưới: TIẾT ĐÀM HỌC HÁT “Xưa kia có một người tên là Tiết Đàm, may mắn trở thành học trò của người hát rất hay thời đó là Tần Thanh. Tần Thanh dạy bảo Tiết Đàm rất chu đáo, bài bản từ việc luyện thanh như thế nào, làm thế nào để nắm được tiết tấu, làm sao hát thật truyền cảm Tiết Đàm học được một thời gian đã hát hay hơn rất nhiều, anh ta nghĩ rằng đã nắm được hết kỹ thuật của thầy, liền cáo từ ra về. Tần Thanh cũng không khuyên ngăn, còn tiễn ra đến đường lớn chia tay, Tần Thanh gõ nhịp cất tiếng ca tiễn biệt. Tiếng hát của Tần Thanh thật mạnh mẽ trầm hùng khiến cây cối cũng xúc động; mây trời cũng phải dừng lại, lơ lửng giữa trời để lắng nghe. Nghe tiếng hát tuyệt vời của thầy, Tiết Đàm chợt nhận ra mình học chưa đáng là bao, kỹ thuật vẫn còn thua xa sư phụ. Tiết Đàm thấy vô cùng hối hận, vội quay lại xin lỗi Tần Thanh, xin trở lại tiếp tục học tập. Tiết Đàm khổ luyện mười năm, cuối cùng đã trở thành một người hát hay nổi tiếng. (Trích: Một trăm truyện hay rèn đức tính tốt) Câu 1 (1.0 điểm): Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản trên. Câu 2 (1.0 điểm): Em hiểu nghĩa của từ “khổ luyện” trong câu “Tiết Đàm khổ luyện mười năm, cuối cùng đã trở thành một người hát hay nổi tiếng.” là gì? Câu 3 (2.0 điểm): Trong câu “Tiếng hát của Tần Thanh thật mạnh mẽ trầm hùng khiến cây cối cũng xúc động; mây trời cũng phải dừng lại, lơ lửng giữa trời để lắng nghe.” đã sử dụng biện pháp tu từ nào? Nêu giá trị biểu đạt của biện pháp tu từ ấy? Câu 4 (2.0 điểm): Hãy rút ra bài học mà em tâm đắc nhất từ câu chuyện trên. (trả lời trong khoảng 3-5 câu) II. TẠO LẬP VĂN BẢN (14.0 điểm) Câu 1 (4.0 điểm): Trò chơi điện tử là món tiêu khiển hấp dẫn. Nhiều bạn vì quá mải chơi mà sao nhãng việc học tập và còn phạm những sai lầm khác. Hãy viết đoạn văn (khoảng 20 dòng) trình bày suy nghĩ của em về hiện tượng đó. Câu 2 (10.0 điểm): Ở gần trường em học có một con suối xinh đẹp, nước trong xanh. Nhưng gần đây, con suối này đầy rác, nước đục ngầu. Vào một buổi chiều đi học về qua con suối này, em đã dừng lại nhặt các loại giấy ni lông, vỏ lon nước bên bờ suối và được nghe suối thủ thỉ tâm sự. Em hãy tưởng tượng để kể lại câu chuyện ấy. ................................ HẾT................................
2. PHÒNG GD&ĐT YÊN LẠC ĐỀ THI CHỌN HSG CẤP TRƯỜNG LẦN 1 TRƯỜNG TH&THCS HỒNG PHƯƠNG NĂM HỌC 2022- 2023 Môn: Ngữ văn 6 (Thời gian làm bài: 120 phút) HƯỚNG DẪN CHẤM A. Yêu cầu chung 1. Hướng dẫn chấm được xây dựng theo hướng đánh giá năng lực. Giám khảo cần nắm bắt được nội dung trình bày trong bài làm của thí sinh để đánh giá một cách tổng quát và linh hoạt. Chú ý phát hiện và trân trọng những bài làm có tính sáng tạo. 2. Tổng điểm của toàn bài là 20.0 điểm, cho lẻ đến 0.25 điểm. Hướng dẫn chấm chỉ cho điểm từng câu, từng ý trên cơ sở đó giám khảo có thể thống nhất định ra các thang điểm cụ thể khác. B. Yêu cầu cụ thể Phần Câu Nội dung Điểm ĐỌC HIỂU 6.0 1 Phương thức biểu đạt chính: Tự sự 1.0 2 Nghĩa của từ “khổ luyện”: dày công luyện tập một cách vất vả với quyết 1.0 tâm cao, vượt qua mọi khó khăn, gian khổ. - Sử dụng biện pháp tu từ nhân hóa: cây cối xúc động; mây dừng lại lắng 0.5 nghe. I 3 - Tác dụng: +Khắc họa, ca ngợi tiếng hát của Tần Thanh hay tuyệt vời đến mức làm 1.5 lay động đến những vật vô tri vô giác (làm xúc động cả cây cối và mây cũng phải dừng để lắng nghe) + Làm cho cách diễn đạt trở nên sinh động, hấp dẫn. 4 - HS rút ra bài học bằng một đoạn văn (từ 3 - 5 câu) 2.0 Việc học là vô tận, muốn thành tài thì không được tự mãn với kiến thức nông cạn của bản thân mà cần kiên trì vượt khó, nỗ lực vươn lên để thành công . TẠO LẬP VĂN BẢN 14.0 Trò chơi điện tử là món tiêu khiển hấp dẫn. Nhiều bạn vì quá mải 4.0 1 chơi mà sao nhãng việc học tập và còn phạm những sai lầm khác. Hãy viết đoạn văn (khoảng 150 chữ) trình bày suy nghĩ của em về hiện tượng đó II a)Đảm bảo yêu cầu về đoạn văn. 0.25 Chính tả, dùng từ, đặt câu: đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ nghĩa, ngữ pháp tiếng Việt. Có cách diễn đạt mới mẻ, thể hiện suy nghĩ sâu sắc về hiện tượng b) Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: hiện tượng một bộ phận học 0.25 sinh ham chơi điện tử mà sao nhãng việc học tập và còn phạm những sai lầm khác. c) Cần làm rõ các ý cơ bản sau: 0.5 Giải thích: Trò chơi điện tử (Game –Online) thực ra chỉ là những trò chơi mang tính chất giải trí, thư giãn, giảm stress sau mỗi ngày học tập và làm việc vất vả. Đó là thú vui tiêu khiển được thiết lập trên mạng xã hội bởi các lập tình viên máy tính chuyên nghiêp. Biểu hiện: 0.75 - Trò chơi điện tử đã trở thành thú vui tiêu khiến có sức hút hấp dẫn lớn. đối với nhiêu học sinh Trò chơi điện tử có trên điện thoại, máy tính, ipad Hiện nay một bộ phận học sinh quá say mê với trò chơi dẫn đến trốn học, bỏ tiết, lơ đễnh trong giờ học, không hoàn thành bài tập được giao...
3. -Nhu cầu cạnh tranh, khẳng định bản thân trong trò chơi yêu cầu các em bỏ nhiều tiền vào game để nâng cấp trang bị, mua sắm, dành nhiều thời gian cày game để dạt thứ hạng cao... Nguyên nhân: - Các trò chơi điện tử ngày phát triển đa dạng, phong phú, và hấp dẫn: 0.75 - Các sản phẩm điện tử (laptop, ipad, điện thoại thông minh) ngày càng phổ biến, các trò chơi điện tử ngày càng thuận lợi tiếp cận với người dùng mọi lứa tuổi. - Nhiều cửa hàng trò chơi điện tử mọc lên quanh các trường học. - Bản thân học sinh chưa có khả năng tự ý thức tốt trong việc phân chia quỹ thời gian vui chơi và học tập Hậu quả: - Một bộ phận học sinh quá say mê điện tử mà quên nhiệm vụ học tập của mình: khiến kết quả học tập của học sinh ngày càng giảm sút . 0.75 - Thường xuyên thức khuya, ngồi hàng giờ trước máy tính chơi game khiến sức khỏe bị ảnh hưởng nghiêm trọng (cận thị, đau đầu, suy nhược cơ thể,...) - Học sinh dễ bị lôi kéo, học thói xấu, sa vào tệ nạn xã hội (môi trường trò chơi đôi khi tạo ra nhiều mối quan hệ phức tạp, học sinh dễ tiếp xúc với các yếu tố kém lành mạnh, ý thức tự chủ còn kém,...) - Các bạn trẻ dễ mất kiểm soát về tiền bạc, thời gian - Bài học nhận thức và hành động Trò chơi điện tử tuy hấp dẫn nhưng nó cũng đem đến hậu quả nghiêm trọng. - Bản thân học sinh nên tự xây dựng ý thức cá nhân trong việc phân chia hợp lý quỹ thời gian học tập và vui chơi điện tử. 0.75 Dành thời gian chơi Game để giúp đỡ gia đình. Tham gia các hoạt động thể thao, văn hóa lành mạnh . Ở gần trường em học có một con suối xinh đẹp, nước trong xanh. 10.0 2 Nhưng gần đây, con suối này đầy rác, nước đục ngầu. Vào một buổi chiều đi học về qua con suối này, em đã dừng lại nhặt các loại giấy ni lông, vỏ lon nước, bên bờ suối và được nghe suối thủ thỉ tâm sự. Em hãy tưởng tượng để kể lại câu chuyện ấy a.Đảm bảo cấu trúc bài văn tự sự (kể chuyện tưởng tượng): 0.5 - Bố cục ba phần, trình bày các sự việc rõ ràng, trình tự hợp lý; biết xây dựng nhân vật, cốt truyện; ngôi kể phù hợp (ngôi thứ nhất); lời kể tự nhiên, sinh động. - Cách diễn đạt độc đáo, hấp dẫn, đan xen được lời kể của nhân vật và cảm xúc, suy nghĩ của người lắng nghe, có suy nghĩ riêng, cách truyền đạt riêng về thông điệp nhắn gửi b. Xác định đúng yêu cầu của đề: Tưởng tượng suối thủ thỉ tâm sự nỗi 0.5 lòng của nó với em. c. Triển khai hợp lý nội dung câu chuyện: Vận dụng tốt các yếu tố kể, tả, 9.0 biểu cảm để có thể viết hoàn chỉnh bài văn theo yêu cầu sau: *Mở bài: Giới thiệu nhân vật, tình huống truyện. 0.5 *Thân bài: Dòng suối thủ thỉ tâm sự ( nó đã kể ) những chuyện gì với em? Có thể tưởng tượng lời tâm sự: + Ngày trước nó xinh đẹp và trong xanh. Ai đi qua cũng khen ngợi nên nó rất tự hào về điều này. 1.0 + Suối kiêu hãnh kể về những cống hiến của nó cho con người - Đem phù sa bồi đắp cho cánh đồng quê hương. - Đem nước tưới cho những cánh đồng thêm màu mỡ. 2.0 - Cung cấp thực phẩm.
4. - Góp phần cân bằng môi trường (khi thời tiết quá nóng sông, suối bốc hơi nước làm dịu mát bầu không khí) - Tạo nguồn cảm hứng cho thơ ca, nhạc, họa... + Những uất ức của sông khi bị con người gây ô nhiễm cho mình - Những hành vi thiếu ý thức của con người: đổ rác thải bừa bãi, xả thải chưa qua xử lý xuống suối làm nguồn nước bị ô nhiễm dùng thuốc nổ 2.0 đánh bắt cá... - Nhưng nó ngày càng trở nên xấu xí, không còn xinh đẹp, khỏe mạnh để phục vụ con người, con người cũng xa lánh vì không chịu được mùi hôi thối... Nước bị ô nhiễm (đầy rác, nước đục ngầu) vì nhiều người, trong đó có cả các cô, cậu học sinh xả rác xuống lòng suối. Suối cảm thấy rất buồn, bị tổn thương trước hành vi hủy hoại môi trường nước của những kẻ không có ý thức đó (kết hợp kể, tả biểu cảm). + Mong ước của dòng suối - Con người hãy hiểu, thấy được vai trò công sức của dòng suối trong cuộc sống con người. - Hãy yêu quý bảo vệ dòng suối và môi trường thiên nhiên bởi bảo vệ 2.0 môi trường là bảo vệ chính cuộc sống của loài người. + Suối cảm động trước việc làm tốt của em (tự giác nhặt giấy ni lông, vỏ lon nước ) *Kết bài: Những suy nghĩ và lời nhắn gửi sâu sắc của suối tới mọi người. 1.0 0.5