Đề thi khảo sát chất lượng HSG Ngữ Văn 6 - Lần 4 - Năm học 2022-2023 - Trường TH&THCS Hồng Phương (Có đáp án)

Nội dung tài liệu: Đề thi khảo sát chất lượng HSG Ngữ Văn 6 - Lần 4 - Năm học 2022-2023 - Trường TH&THCS Hồng Phương (Có đáp án)

1. TRƯỜNG TH&THCS HỒNG PHƯƠNG ĐỀ THI KS HSG CẤP TRƯỜNG LẦN 4 MÔN NGỮ VĂN 6, NĂM HỌC 2022-2023 Thời gian làm bài 120 phút, không kể thời gian giao đề. Câu 1. (2.0 điểm). Hãy chỉ rõ phép tu từ và tác dụng của các phép tu từ có trong đoạn văn sau: Mùa thu, vạt hoa cúc dại cũng nở bung hai bên đường. Những bông hoa cúc xinh xinh, dịu dàng, lung linh như những tia nắng nhỏ. Thảm cỏ may thì tím biếc nôn nao. Hoa cỏ may quấn quýt từng bước chân, theo tận vào lớp học. Tiếng học bài ngân nga vang ra ngoài cửa lớp, khiến chú chim sâu đang nghiêng chiếc đầu nhỏ xinh tìm sâu trong kẽ lá cũng lích rích hót theo. Giọt nắng sớm mai như vô tình đậu lên trang vở mới, bừng sáng lung linh như những ước mơ. (Theo Huỳnh Thị Thu Hương) Câu 2. (3,0 điểm). Từ câu chuyện về nhân vật Dế Mèn trong văn bản Bài học đường đời đầu tiên của Tô Hoài, em hãy viết đoạn văn trình bày suy nghĩ về tính tự cao, tự đại trong đời sống. Câu 3. (5,0 điểm). Quê em có một dòng sông chảy quanh cánh đồng làng. Trước đây sông trong xanh vời vợi tưới mát cho đồng quê, nhưng giờ đây dòng sông đã bị ô nhiễm, nước sông không còn trong xanh nữa...Có một lần em đã được nghe dòng sông tâm sự về nỗi lòng của sông. Em hãy kể lại câu chuyện ấy. ________Hết________
2. HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ BIỂU ĐIỂM Câu Nội dung Điểm Hãy chỉ rõ phép tu từ tác dụng của các phép tu từ có trong đoạn 1 2.0 văn sau : Mùa thu, vạt hoa cúc dại cũng nở bung hai bên đường. Những bông hoa cúc xinh xinh, dịu dàng, lung linh như những tia nắng nhỏ. Thảm cỏ may thì tím biếc nôn nao. Hoa cỏ may quấn quýt từng bước chân, theo tận vào lớp học. Tiếng học bài ngân nga vang ra ngoài cửa lớp, khiến chú chim sâu đang nghiêng chiếc đầu nhỏ xinh tìm sâu trong kẽ lá cũng lích rích hót theo. Giọt nắng sớm mai vô tình đậu lên trang vở mới, bừng sáng lung linh như những ước mơ. (Theo Huỳnh Thị Thu Hương) - Phép so sánh: 1,0 + Những bông hoa cúc được so sánh với những tia nắng nhỏ. Tác dụng : Gợi tả vẻ đẹp rực rỡ, lung linh của những bông hoa cúc. + Giọt nắng sớm mai được so sánh với những ước mơ. Tác dụng : Gợi tả vẻ đẹp bừng sáng, tinh khôi của tia nắng ban mai. 1,0 - Phép nhân hóa: Tác giả sử dụng những từ ngữ chỉ đặc điểm của người cho vật như: + Những bông cúc: xinh xinh, dịu dàng + Hoa cỏ may: nôn nao, quấn quýt. ......... Tác dụng: Nghệ thuật nhân hóa khiến các sự vật hiện lên như có linh hồn, thể hiện rõ tình yêu vẻ đẹp thiên nhiên mùa thu của tác giả. Từ câu chuyện về nhân vật Dế Mèn trong văn bản Bài học 3,0 2 đường đời đầu tiên của Tô Hoài, em hãy viết đoạn văn trình bày suy nghĩ về tính tự cao, tự đại trong đời sống. a. Đảm bảo yêu cầu về cấu trúc đoạn văn 0,25 b. Triển khai đúng yêu cầu về nội dung: Từ đặc điểm của Dế Mèn, bàn về tính tự cao, tự đại trong cuộc sống.
3. c. Nội dung: 2,0 I. Mở đoạn: Dế Mèn trong Bài học đường đời đầu tiên của Tô Hoài là chàng dế thanh niên cường tráng nhưng tính cách còn kiêu căng, xốc nổi. Thái độ và cách ứng xử của nhân vật cho em hiểu sâu sắc về tính tự cao tự đại trong cuộc sống. II. Thân đoạn: - Khái quát về nhân vật Dế Mèn: Qua các ứng xử với bà con trong xóm, thái độ với Dế Choắt và việc trêu chị Cốc cho thấy tính cách kiêu căng, ngạo mạn, tự phụ của Dế Mèn. Tính cách ấy đã gây ra cái chết thảm thương cho Dế Choắt. Qua sự việc và lời khuyên của Dế Choắt, Dế Mèn đã nhận ra sai lầm của mình. - Giải thích: tự cao, tự đại: Tự cho mình là hơn người, tài giỏi hơn người khác, tự tin một cách thái quá. - Biểu hiện: Luôn cho mình là nhất, thứ gì của mình cũng là số một, luôn bảo thủ, luôn cho ý kiến của mình là hay, là đúng, luôn coi thường, hắt hủi, phủ nhận người khác... - Tác hại: + Tạo nên tính cách kiêu căng, ích kỉ, bảo thủ. + Không tạo được thiện cảm của người khác, chịu sự xa lánh của mọi người. + Thất bại trong công việc khi chủ quan, thiếu cẩn trọng. - Suy nghĩ, hành động: + Tự cao, tự đại là một thói xấu, cần loại bỏ. + Phê phán những người tự cao, tự đại. + Cần rèn luyện tính khiêm tốn, không được kiêu căng, tự phụ. ............. III. Kết đoạn: Nhân vật Dế Mèn đã cho em bài học quý trong cuộc sống. d. Chính tả, ngữ pháp: 0,25 Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt. e. Sáng tạo: 0,25 Thể hiện cách diễn đạt, hành văn tốt. *Yêu cầu chung: 3 - HS viết bài văn kể chuyện tưởng tượng có bố cục 3 phần. - Bài viết kể được tâm sự của dòng sông theo tưởng tưởng của hs nhưng phải hợp lí, những tưởng tượng ấy phải dựa vào thực tiễn cuộc sống và phải có ý nghĩa giáo dục trong cuộc sống. Kết hợp tốt yếu tố tự sự, miêu tả và biểu cảm. - Chọn ngôi kể thứ nhất, xây dựng được những đoạn hội thoại hợp lý giữa mình với dòng sông. MB - Giới thiệu tình huống em được nghe lời tâm sự của dòng sông và cảm 0,5 nghĩ chung về tâm sự ấy ( chẳng hạn em cùng bố ra sông đánh cá, hoặc em đi thả diều cùng bạn...)
4. *Xây dựng tình huống: em đi đến dòng sông bỗng nghe tiếng khóc tấm 0,5 tức lẫn trong tiếng gió, hỏi ra em biết tiếng khóc đó là của dòng sông. Sông nức nở kể cho em nghe về nỗi lòng mình *Sông buồn bã kể về thực trạng ô nhiễm của mình - Mặt sông rác nổi lềnh bềnh, nước sông đục ngàu bốc mùi hôi thối, bờ 0,5 sông lở loét..... - Cảm xúc đau đớn, ngột ngạt, uất ức... *Sông kiêu hãnh kể về những cống hiến của nó cho con người - Đem phù sa bồi đắp cho cánh đồng quê hương. 0,75 TB - Đem nước tưới cho những cánh đồng thêm màu mỡ. - Tạo ra mạng lưới giao thông đường thủy quan trọng. - Cung cấp thực phẩm. - Cùng dân tộc Việt Nam đánh giặc. - Góp phần cân bằng môi trường (khi thời tiết quá nóng sông bốc hơi nước làm dịu mát bầu không khí) - Tạo nguồn cảm hứng cho thơ ca, nhạc, họa... *Những uất ức của sông khi bị con người gây ô nhiễm cho mình - Một số người đã vì lợi ích cá nhân mà triệt phá rừng đầu nguồn làm 0,75 nước dồn về quá nhanh, gây lũ lụt. - Những hành vi thiếu ý thức của con người: đổ rác thải bừa bãi, xả thải chưa qua xử lý xuống sông làm nguồn nước bị ô nhiễm, dùng thuốc nổ đánh bắt cá... *Nỗi buồn của sông khi bị ô nhiễm - không còn xinh đẹp, khỏe mạnh để phục vụ con người, các loài thủy sinh trốn biệt đi nơi khác, con người cũng xa lánh vì không chịu được mùi 0,75 hôi thối... *Mong ước của dòng sông - Con người hãy hiểu, thấy được vai trò công sức của dòng sông trong cuộc sống con người. 0,75 - Hãy yêu quý bảo vệ dòng sông và môi trường thiên nhiên bởi bảo vệ môi trường là bảo vệ chính cuộc sống của loài người. - Kết thúc câu chuyện và rút ra bài học cho bản thân. 0,5 ( Trên đây là những gợi ý cơ bản để giám khảo căn cứ cho điểm, giám KB khảo cần linh động với từng bài làm của hs, khuyến khích những bài cảm thụ sâu sắc, tưởng tượng phong phú. Điểm làm tròn từng câu tính đến 0,25 đ) Tổng điểm: 10