Đề thi Khảo sát HSG môn Lịch sử 9 - Lần 1 - Năm học 2023-2024 - Trường TH&THCS Hồng Phương (Có đáp án)

Nội dung tài liệu: Đề thi Khảo sát HSG môn Lịch sử 9 - Lần 1 - Năm học 2023-2024 - Trường TH&THCS Hồng Phương (Có đáp án)

1. PHÒNG GD&ĐT YÊN LẠC ĐỀ THI KS HSG LỚP 9 NĂM HỌC 2023 – 2024 TRƯỜNG TH&THCS HỒNG PHƯƠNG LẦN 1– LỊCH SỬ 9 Thời gian: 150 phút, không kể thời gian giao đề. Câu 1 (1.0 điểm). Thông qua việc triều đình nhà Nguyễn kí kết các hiệp ước 1862, 1874, 1883 và 1884 với thực dân Pháp, hãy chỉ ra âm mưu của thực dân Pháp và thái độ của triều đình nhà Nguyễn. Câu 2 (1.0 điểm). Phân tích nguyên nhân thất bại của phong trào nông dân Yên Thế (1884 - 1913) Câu 3 (1,0 điểm). Trình bày kết cục của các đề nghị cải cách duy tân ở Việt Nam nửa cuối thế kỉ XIX Câu 4 (1,0 điểm). Từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai (1939 - 1945), Liên Xô tiến hành công cuộc khôi phục kinh tế và xây dựng chủ nghĩa xã hội trong hoàn cảnh như thế nào? Câu 5 (1,0 điểm). Nêu những nhân tố thúc đẩy sự phát triển của phong trào giải phóng dân tộc ở châu Phi sau Chiến tranh thế giới thứ hai (1939 - 1945). Theo em nhân tố nào là nhân tố quyết định? Câu 6 (1,0 điểm). Trình bày nguyên nhân dẫn đến sự tan rã của chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và các nước Đông Âu. Sự sụp đổ của chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và các nước Đông Âu trong những năm 1989- 1991 đã gây nên những hậu quả gì? Câu 7 (1,0 điểm). Hiệp ước Ba-li của tổ chức ASEAN kí tháng 2-1976 đã xác định những nguyên tắc cơ bản nào ? Tại sao Hiệp ước này được coi là cơ sở tạo ra bước ngoặt mới trong sự phát triển của ASEAN ? Câu 8 (1,0 điểm). Thời cơ và thách thức của Việt Nam khi gia nhập ASEAN? Câu 9 (1,0 điểm). Phong trào giải phóng dân tộc ở châu Á sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến đầu năm 1950 đã giành được những thắng lợi tiêu biểu nào? Câu 10 (1,0 điểm). Tại sao nói thắng lợi của phong trào giải phóng dân tộc sau Chiến tranh thế giới thứ hai đã góp phần làm thay đổi bản đồ chính trị thế giới? ------------------------ Hết ------------------------ (Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm)
2. PHÒNG GD&ĐT YÊN LẠC ĐỀ THI KS HSG LỚP 9 NĂM HỌC 2023 – 2024 TRƯỜNG TH&THCS HỒNG PHƯƠNG LẦN 1 – LỊCH SỬ 9 Thời gian: 150 phút, không kể thời gian giao đề. Câu 1 (0,5 điểm). Thông qua việc triều đình nhà Nguyễn kí kết các hiệp ước 1862, 1874, 1883 và 1884 với thực dân Pháp, hãy chỉ ra âm mưu của thực dân Pháp và thái độ của triều đình nhà Nguyễn. 1. Âm mưu của Pháp: Pháp thực hiện chính sách lấn dần, dùng ngoại giao để từng bước hoàn thành xâm lược bằng quân sự và Pháp đã thực hiện được dã tâm của chúng. 0,25 2. Thái độ triều đình nhà Nguyễn: - Lúc đầu triều đình có chống Pháp nhưng càng về sau càng xa rời nhân dân, xa rời truyền thống 0,25 đấu tranh vũ trang của dân tộc, theo đuổi con đường ngoại giao, thỏa hiệp từng bước. - Triều đình nhà Nguyễn có thái độ hèn nhát, nhu nhược. 0,25 - Việc nước ta rơi vào tay thực dân Pháp, trách nhiệm thuộc về bộ phận lớn quan lại triều đình 0,25 nhà Nguyễn. Câu 2 (0,5 điểm). Phân tích nguyên nhân thất bại của phong trào nông dân Yên Thế (1884 - 1913) - Pháp mạnh hơn ta về lực lượng, vũ khí. Pháp sử dụng nhiều thủ đoạn để đàn áp phong trào. 0,25 - Phong trào nông dân Yên Thế thiếu sự lãnh đạo của một lực lượng xã hội tiên tiến và hệ tư 0,25 tưởng tiến bộ dẫn đường. - Phong trào còn hạn chế về mục tiêu và chiến thuật. 0,25 - Phong trào mang tính địa phương nhỏ hẹp. 0,25 Câu 3 (1,0 điểm). Trình bày kết cục của các đề nghị cải cách duy tân ở Việt Nam nửa cuối thế kỉ XIX - Các đề nghị cải cách đều nhằm đáp ứng phần nào yêu cầu của đất nước song vẫn mang tính chất lẻ tẻ, rời rạc, chưa xuất phát từ những cơ sở bên trong, chưa giải quyết được những mâu 0,25 thuẫn chủ yếu của xã hội Việt Nam - Triều Nguyễn bảo thủ, bất lực nên đã từ chối mọi sự cải cách, điều này cản trở sự phát triển xã hội. 0,25 - Dù không thành hiện thực nhưng những tư tưởng cải cách cuối thế kỉ XIX đã gây được tiếng vang lớn, tấn công vào những tư tưởng bảo thủ và phản ánh trình độ nhận thức mới của những 0,25 người Việt hiểu biết, thức thời. - Tư tưởng cải cách cuối thế kỉ XIX đã góp phần vào việc chuẩn bị cho sự ra đời phong trào Duy tân ở Việt Nam vào đầu thế kỉ XX. 0,25 Câu 4 (1,0 điểm). Từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai (1939 - 1945), Liên Xô tiến hành công cuộc khôi phục kinh tế và xây dựng chủ nghĩa xã hội trong hoàn cảnh như thế nào? 1. Thuận lợi: - Sau chiến thắng chống phát xít, tinh thần nhân dân Liên Xô phấn khởi. Dưới sự lãnh đạo của Đảng và nhà nước Xô Viết, nhân dân Liên Xô đã lao động không mệt mỏi để khôi phục và xây 0,25 dựng đất nước. - Phong trào cách mạng thế giới lớn mạnh, CNXH dần trở thành hệ thống thế giới có tác dụng cổ vũ mạnh mẽ và tăng cường sức mạnh cho Liên Xô. 0,25 2. Khó khăn: - Chiến tranh thế giới hai đã gây ra nhiều tổn thất nặng nề cho đất nước Liên Xô, đời sống nhân 0,25 dân gặp nhiều khó khăn. - Sau chiến tranh, Mĩ và các nước phương Tây bao vây, cấm vận kinh tế và cô lập chính trị với Liên Xô; chuẩn bị phát động một cuộc chiến tranh tổng lực nhằm tiêu diệt Liên Xô và các nước 0,25 XHCN. Câu 5 (1,0 điểm). Nêu những nhân tố thúc đẩy sự phát triển của phong trào giải phóng dân tộc ở châu Phi sau Chiến tranh thế giới thứ hai (1939 - 1945). Theo em nhân tố nào là nhân tố quyết định?
3. 1. Nhân tố: a. Khách quan: - Thất bại của chủ nghĩa phát xít, sự suy yếu của Anh và Pháp, hai quốc gia thống trị nhiều vùng thuộc địa tại châu Phi tạo điều kiện thuận lợi cho cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân 0,25 dân châu Phi. - Thắng lợi của phong trào giải phóng dân tộc ở châu Á, trước hết là của Việt Nam và Trung Quốc Sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế đã cổ vũ cuộc đấu tranh giải phóng ở châu Phi. 0,25 b. Chủ quan: - Sau chiến tranh, lực lượng cách mạng ở châu Phi đã có sự trưởng thành vượt bậc và tinh thần đấu tranh bền bỉ của nhân dân châu Phi.... 0,25 - Sau chiến tranh, Anh - Pháp tăng cường bóc lột nhân dân châu Phi, mâu thuẫn dân tộc trở nên sâu sắc làm bùng nổ và phát triển các cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc. 2. Nhân tố chủ quan là nhân tố quyết định. 0,25 Câu 6 (1,0 điểm). * Nguyên nhân dẫn đến sự tan rã của chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và các nước 0,75 Đông Âu - Thiếu tôn trọng đầy đủ các quy luật phát triển khách quan về kinh tế – xã hội, chủ quan duy ý chí, thực hiện cơ chế tập trung quan liêu bao cấp thay cho cơ chế thị trường... Điều đó làm 0,25 cho nền kinh tế đất nước thiếu tính năng động, sản xuất trì trệ; xã hội thiếu dân chủ và công bằng, vi phạm pháp chế XHCN - Không bắt kịp sự phát triển của cách mạng khoa học- kĩ thuật hiện đại, đưa tới khủng hoảng về kinh tế- chính trị. Chậm sửa chữa, thay đổi trước những biến động lớn của tình hình thế 0,25 giới, và khi đã sửa chữa, thay đổi thì lại rời bỏ những nguyên lí đúng đắn của chủ nghĩa Mác- Lê Nin - Khi tiến hành cải tổ lại phạm sai lầm trên nhiều mặt, làm cho khủng hoảng càng thêm nặng 0,25 nề. Những sai lầm và sự tha hóa về phẩm chất chính trị và đạo đức cách mạng của một số người lãnh đạo Đảng và Nhà nước trong một số nước xã hội chủ nghĩa - Hoạt động chống phá của các thế lực thù địch trong và ngoài nước ( cuộc tấn công hòa bình mà họ thường gọi là cuộc cách mạng nhung ) có tác động không nhỏ làm cho tình hình càng thêm rối loạn * Hậu quả: 0,25 - Sự sụp đổ của chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và các nước Đông Âu trong những năm 1989- 1991 đã gây nên những hậu quả hết sức nặng nề. Đó là một tổn thất lớn trong phong trào cộng sản- công nhân quốc tế - Hệ thống xã hội chủ nghĩa thế giới không còn tồn tại. Trật tự thế giới hai cực đã kết thúc... Câu 7 (1,0 điểm). * Hiệp ước Ba-li của tổ chức ASEAN kí tháng 2-1976 đã xác định những nguyên tắc cơ bản: 0,5 - Tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ; không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau. 0,25 - Không sử dụng vũ lực hoặc đe dọa bằng vũ lực với nhau; giải quyết mọi tranh chấp bằng hòa 0,25 bình. Hợp tác phát triển có hiệu quả trong các lĩnh vực kinh tế, văn hóa và xã hội Hiệp ước Ba-li được coi là cơ sở tạo ra bước ngoặt mới trong sự phát triển của ASEAN vì: 0,5 - Trong bối cảnh lịch sử mới ở Đông Nam Á, Mĩ thất bại hoàn toàn trong cuộc chiến tranh Việt Nam, cách mạng ba nước Đông Dương thắng lợi; tháng 2/1976 các nhà lãnh đạo ASEAN đã ký kết các văn kiện quan trọng (Hiệp ước Bali). Hiệp ước Ba-li đã đặt nền tảng lý luận cho sự hợp tác 0,25 ASEAN, hình thành chủ nghĩa khu vực ASEAN; đồng thời củng cố nền tảng pháp lý, cơ cấu tổ chức bảo đảm cho sự hợp tác ASEAN... - Hiệp ước Ba-li cũng mở cửa cho các nước khác trong khu vực tham gia... Sau Hiệp ước Ba li, mối quan hệ giữa các nước trong ASEAN đã không ngừng phát triển, ngày càng gắn bó hơn, 0,25 quan hệ giữa các nước Đông Dương với các nước ASEAN được cải thiện rõ rệt...vị thế của ASEAN ngày càng lớn mạnh hơn... Câu 8 (0,5 điểm).
4. Thời cơ và thách thức gì khi Việt Nam gia nhập ASEAN? 1. Thời cơ: - Các quốc gia, dân tộc có điều kiện đẩy mạnh phát triển kinh tế, mở rộng các mối quan hệ giao lưu, hợp tác. 0,25 - Khẳng định vai trò, vị trí của mình trên trường quốc tế, giải quyết các tranh chấp bằng phương pháp hòa bình. 2. Thách thức: - Sự cạnh tranh về kinh tế ngày càng lớn giữa các quốc gia, sự lệ thuộc về chính trị giữa các 0,25 nước nhỏ và nước lớn. - Sự xuất hiện chủ nghĩa li khai, khủng bố, mâu thuẫn về sắc tộc, tôn giáo... Câu 9 (1 điểm). 1,75 * Thắng lợi tiêu biểu của phong trào giải phóng dân tộc ... + Năm 1945: một số quốc gia độc lập ra đời: - Ngay sau khi phát xít Nhật đầu hàng Đồng minh, một số quốc gia đã tuyên bố độc lập. Ngày 17-8-1945, Inđônêxia tuyên bố độc lập và thành lập nước Cộng hoà In-đô-nê-xi-a. - Cuộc cách mạng tháng Tám của nhân dân Việt Nam thành công dẫn đến sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà (2-9-1945). 0,75 - Ngày 12-10-1945 nước Lào tuyên bố độc lập. - Thắng lợi của cách mạng ba nước In-đô-nê-xi-a, Việt Nam, Lào đã cổ vũ mạnh mẽ tinh thần đấu tranh của nhân dân các nước thuộc địa, phụ thuộc, đặc biệt là nhân dân châu Á, châu Phi... + Năm 1949: Nước Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa được thành lập - Sau thắng lợi cuộc kháng chiến chống Nhật, ở Trung Quốc đã diễn ra cuộc nội chiến giữa Quốc dân đảng và Đảng Cộng sản, kéo dài 3 năm (1946-1949). Cuối năm 1949, cuộc nội chiến kết thúc, toàn bộ lục địa Trung Quốc được giải phóng. Ngày 1-10-1949, nước Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa ra đời. 0,5 - Thắng lợi này chấm dứt hơn 100 năm nô dịch của đế quốc, xoá bỏ chế độ phong kiến, đưa Trung Quốc bước vào kỉ nguyên độc lập tự do và tiến lên chủ nghĩa xã hội; hệ thống xã hội chủ nghĩa nối liền từ châu Âu sang châu Á; ảnh hưởng sâu sắc đến phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới. + Năm 1950: Ấn Độ tuyên bố độc lập - Sau Chiến tranh thế giới thứ hai cuộc đấu tranh đòi độc lập của nhân dân Ấn Độ dưới sự lãnh đạo của Đảng Quốc đại bùng lên mạnh mẽ. Trước áp lực đấu tranh của nhân dân Ấn Độ, thực dân Anh buộc phải trao trả độc lập hoàn toàn cho Ấn Độ. Ngày 26/1/1950, Ấn Độ tuyên 0,5 bố độc lập và thành lập nước cộng hoà Ấn Độ. - Thắng lợi của nhân dân Ấn Độ trong cuộc đấu tranh giành độc lập có ảnh hưởng lớn đến phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới. Câu 10 (1,0 điểm). 0,75 Tại sao nói thắng lợi của phong trào giải phóng dân tộc sau Chiến tranh thế giới thứ hai đã góp phần làm thay đổi bản đồ chính trị thế giới? * Thắng lợi của phong trào giải phóng dân tộc sau Chiến tranh thế giới thứ hai đã góp phần làm thay đổi bản đồ chính trị thế giới vì: - Thắng lợi của phong trào giải phóng dân tộc đã xoá bỏ ách thống trị của chủ nghĩa thực dân, làm cho hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc và chế độ phân biệt chủng tộc kéo dài nhiều 0,25 thế kỉ sụp đổ hoàn toàn. - Đưa tới sự ra đời của hơn 100 quốc gia độc lập. Các quốc gia độc lập ngày càng tích cực tham gia và có vai trò quan trọng trong đời sống chính trị thế giới với ý chí chống chủ nghĩa 0,25 thực dân, vì hoà bình, độc lập dân tộc và tiến bộ xã hội. - Góp phần vào quá trình làm "xói mòn" và tan rã trật tự thế giới hai cực Ianta được thiết lập 0,25 sau Chiến tranh thế giới thứ hai