Đề thi khảo sát HSG môn Sinh học 8 - Lần 4 - Năm học 2021-2022 - Trường THCS Hồng Phương (Có đáp án)

Nội dung tài liệu: Đề thi khảo sát HSG môn Sinh học 8 - Lần 4 - Năm học 2021-2022 - Trường THCS Hồng Phương (Có đáp án)

1. TRƯỜNG THCS HỒNG PHƯƠNG ĐỀ THI KS HSG CẤP TRƯỜNG LẦN 4 NĂM HỌC 2021-2022 ĐỀ THI MÔN: SINH HỌC, LỚP 8 Thời gian làm bài 120 phút, không kể thời gian giao đề. Câu 1. (2,5 điểm) a) Ở người, protêin được tiêu hóa hóa học ở những vị trí nào trong đường tiêu hóa? Giải thích tại sao dạ dày có pH thấp? b) Trình bày vai trò của chất xơ trong quá trình tiêu hóa ở người. Câu 2. (4,0 điểm) a) Ở người, giữa hít thở sâu và hít thở nhanh (gấp), kiểu thở nào giúp cơ thể trao đổi khí với môi trường tốt hơn? Tại sao? b) Phân biệt phản xạ không đều kiện với phản xạ có điều kiện . Câu 3. (2,0 điểm) a) Nêu tên các thành phần cấu tạo và vai trò của hệ tuần hoàn. b) Ở người, vận tốc máu ở mạch nào là chậm nhất? Tại sao? Câu 4 (2,5đ) a) Trình bày khái niệm hô hấp và các giai đoạn của quá trình hô hấp ở người. Sự trao đổi khí ở phổi và tế bào được thực hiện theo cơ chế nào? b) Kể tên những tác nhân gây hại cho hệ hô hấp. Cần làm gì để có một hệ hô hấp khoẻ mạnh? Câu 5 (2,5đ) a) Người nam có nhóm máu A, người nữ có nhóm máu B. Huyết tương của một bệnh nhân làm hồng cầu trong máu của người nam bị kết dính nhưng không làm hồng cầu trong máu của người nữ kết dính. Bệnh nhân nói trên có nhóm máu gì? Giải thích? b) Ở người trưởng thành, mỗi lần co bóp thì tâm thất trái đẩy đi được 70 ml máu và trong một ngày đêm đã đẩy đi được 7560 lít máu. Thời gian pha giãn chung bằng 1/2 chu kì tim, thời gian pha co tâm nhĩ bằng 1/3 thời gian pha co tâm thất. Tính thời gian hoạt động của một chu kì tim; thời gian của mỗi pha trong một chu kì tim. Câu 6 (2,5đ) a) Trong hệ tiêu hóa của người, quá trình tiêu hóa ở bộ phận nào là quan trọng nhất? Vì sao? b) Các chất dinh dưỡng sau khi được hấp thụ ở ruột non sẽ được chuyển đến các tế bào của cơ thể người theo những con đường nào? Câu 7 (1,5đ) 1. Ruột non có cấu tạo như thế nào để phù hợp với chức năng tiêu hóa và hấp thụ thức ăn. 2. Một người bị triệu chứng thiếu axit trong dạ dày thì sự tiêu hóa ở ruột non có thể thế nào? Câu 8 (2,5đ). Nêu chức năng của tuyến giáp và những tác hại khi tuyến giáp hoạt động không bình thường đối với cơ thể? ---------------HẾT------------------- (Thí sinh không sử dụng tài liệu, cán bộ coi thi không giải thích gì thêm)
2. HƯỚNG DẪN CHẤM Môn: SINH HỌC 8 (Đáp án có 03 trang) Câu Ý Nội dung Điểm 1 a * Protein được tiêu hóa ở dạ dày và ruột non 0,5 * Dạ dày có pH 2-3 vì dạ dày có các tuyến vị tiết dịch vị. Trong tuyến vị có các tế bào tiết axit HCl làm cho dạ dày có tính axit, là môi trường thuận lợi 0,5 cho enzim pepsin hoạt động. b * Vai trò của chất xơ: - Điều hòa hệ vi khuẩn đường ruột, giúp tăng cường quá trình tiêu hóa và hấp 0,5 thu ở ruột. - Ngăn ngừa các rối loạn đường tiêu hóa, giảm cholesterol máu 0,5 - Kích thích hoạt động của trực tràng, chống táo bón. 0,5 2 a * Hít thở sâu giúp trao đổi chất hiệu quả hơn hít thở nhanh (gấp), vì: - Hít thở sâu mang được nhiều không khí trao đổi ở phổi, tăng lượng khí lưu 0,5 thông, giảm thể tích khí cặn -->hô hấp hiệu quả. b Phản xạ không đ ều kiện Phản xạ có điều kiện - Trả lời các kích thích tương - Trả lời các kích thích bất kỳ (kích 0,5 ứng thích có điều kiện). - Bẩm sinh. - Hình thành do quá trình học tập, rèn 0,5 luyện. 0,5 - Bền vững. - Dễ mất nếu không được củng cố. 0,5 - Có tính chất của loài, di truyền - Có tính cá thể, không di truyền . cho thế hệ sau. 0,5 - Số lượng hạn chế. - Số lượng không hạn dịnh. 0,5 - Cung phản xạ đơn giản. - Cung phản xạ phức tạp, có đường liên hệ tạm thời nói các vùng vỏ não với - Trung ương thần kinh nằ nhau. trong chất xám của trụ não và tuỷ - Trung ương thần kinh nằm trong 0,5 sống. chất xám của đại não 3 a * Thành phần cấu tạo của hệ tuần hoàn gồm:tim, mạch máu và dịch tuần 0,75 hoàn. * Chức năng: - Vận chuyển các chất. 0,25 - Bảo vệ cơ thể chống sự xâm nhập của vi sinh vật, bảo vệ cơ thể chống mất 0,5 máu khi bị thương. b Tại mao mạch vận tốc máu là chậm nhất vì mao mạch phân nhánh nhiều, tiết 0,5 diện nhỏ --> vận tốc chậm, thuận lợi cho sự trao đổi chất tại mao mạch. 4 a * KN: Hô hấp là quá trình không ngừng cung cấp ôxi cho các tế bào của cơ thể và loại cacbonic do các tế bào thải ra khỏi cơ thể. ........................... 0,25 * Các giai đoạn: sự thở, trao đổi khí ở phổi và trao đổi khí ở tế bào.................. 0,75 * Cơ chế khuếch tán từ nơi có nồng độ cao đến nơi có nồng độ 0,25 thấp.................. b Các tác nhân gây hại hệ hô hấp: bụi, các chất khí độc (CO, NOx, SOx ), vi sinh vật gây bệnh ..
3. Biện pháp: 0,5 - Vệ sinh môi trường , làm việc có bầu không khí sạch, ít ô nhiễm môi trường. - Tích cực luyện tập thể dục thể thao phối hợp tập thở sâu và giảm nhịp thở thường xuyên 0,25 - Trồng cây 0,25 0,25 5 a Bệnh nhân có nhóm máu B ................. Vì: + Người nữ có nhóm máu B => hồng cầu có kháng nguyên B, huyết tương chỉ có kháng thể α; Người nam có nhóm máu A => hồng cầu có kháng 0,5 nguyên A, huyết tương chỉ có kháng thể β; kháng thể α chỉ gây kết dính A, kháng thể β chỉ gây kết dính B . + Huyết tương của bệnh nhân không làm hồng cầu trong máu của người nữ bị kết dính mà chỉ gây kết dính hồng cầu trong máu của người nam => 0,5 Máu của bệnh nhân có kháng nguyên B; chỉ có kháng thể α mà không có kháng thể β .... b - Trong 1 phút tâm thất trái co và đẩy: 7560 : (24 x 60) = 5,25 lít . 0,25 - Số lần tâm thất thất trái co trong 1 phút là (5,25 x 1000): 70 = 75 lần. 0,25 Thời gian hoạt động của 1 chu kì tim = 60:75 = 0,8(s)................................. 0,25 - Thời gian của pha co tâm nhĩ, pha co tâm thất, pha giãn chung lần lượt là 0,1(s); 0,3(s); 0,4(s) . 0,75 6 a *Trong hệ tiêu hóa, quá trình tiêu hóa ở ruột non là quan trọng nhất 0,5 *Vì: - Ở ruột non có đầy đủ các loại enzim (có trong dịch tụy, ruột và mật) để tiêu hóa các loại thức ăn thành những chất dinh dưỡng đơn giản mà có thể hấp thụ vào máu .. 0,5 - Cấu tạo ruột non phù hợp với chức năng hấp thụ các chất .. 0,5 + Ruột non dài, niêm mạc ruột có nhiều nếp gấp, trên đó có các lông ruột, mỗi lông ruột lại có rất nhiều các lông cực nhỏ => tăng diện tích hấp thụ + Trên lông ruột có hệ thống mao mạch và bạch huyết dày đặc => thuận lợi cho sự hấp thụ + Màng ruột có tính thấm có chọn lọc b Hai con đường: - Đường máu: Glucozơ, axit amin, nước, muối khoáng hoà tan vào máu 0,25 .. 0,25 - Đường bạch huyết: Glixêrin và axit béo, các vitamin tan trong dầu 7 1 - Ruột non có cấu tạo như thế nào để phù hợp với chức năng tiêu hóa và hấp thụ thức ăn. - Ruột non rất dài ở người trưởng thành từ 2,8 – 3m Tổng diện tích bề mặt rất lớn (400 – 500 m2). Ruột non có cấu tạo gồm 4 lớp (lớp màng bọc ngoài, lớp cơ, lớp 0,25 dưới niêm mạc và lớp niêm mạc). - Ruột non có tuyến ruột tiết ra nhiều enzim giúp cho tiêu hóa các loại thức ăn thành các chất đơn giản glucozơ, axit amin, glyxerin và axit béo được hấp thụ qua thành 0,25 ruột vào máu để đến các tế bào. - Lớp niêm mạc có các nếp gấp với các lông ruột và lông cực nhỏ làm cho diện tích bề mặt bên trong rất lớn (gấp 600 lần so với diện tích mặt ngoài) 0,25 - Có hệ thống mao mạch máu và mạch bạch huyết dày đặc phân bố tới từng lông ruột. 0,25 2 Một người bị triệu chứng thiếu axít ở dạ dày thì môn vị thiếu tín hiệu đóng nên thức 0,5
4. ăn sẽ qua môn vị xuống ruột non liên tục và nhanh hơn. - thức ăn sẽ không đủ thời gian ngấm đều dịch tiêu hóa của ruột non nên hiệu quả tiêu hóa sẽ thấp. 8 * Chức năng: tiết ra hoóc môn - Tirôxin: có vai trò quan trọng trong quá trình trao đổi chất và chuyển hoá 0,25 các chất trong tế bào. - Canxitônin cùng với hoóc môn tuyến phó giáp tham gia điều hoà lượng 0,25 canxi và phốt pho trong máu. * Tác hại khi tuyến giáp hoạt động không bình thường: + Tuyến giáp tăng cường hoạt động (ưu năng tuyến giáp): Lượng tirôxin tiết nhiều: 0,25 - Tăng cường quá trình trao đổi chất, tăng tiêu dùng ôxi, tăng nhịp tim 0,25 - Bướu cổ, lồi mắt do tích nước ở phía sau cầu mắt (bệnh bazơđô) 0,25 Người bệnh luôn trong trạng thái lo âu, hồi hộp, căng thẳng, mất ngủ, sụt cân 0,25 nhanh * Tuyến giáp hoạt động yếu (nhược năng tuyến giáp). Lượng tirôxin tiết ít : 0,25 - Tuyến yên tiết TSH thúc đẩy tuyến giáp tăng cường hoạt động gây phì đại 0,25 tuyến và gây bướu cổ . - Trẻ nhỏ chậm lớn, trí não kém phát triển. 0,25 - Người lớn giảm sút hoạt động thần kinh và kém trí nhớ. 0,25