Giáo án Vật lí 8 - Chủ đề 2: Nhiệt năng và các hình thức truyền nhiệt

Nội dung tài liệu: Giáo án Vật lí 8 - Chủ đề 2: Nhiệt năng và các hình thức truyền nhiệt

1. CHỦ ĐỀ 2: NHIỆT NĂNG VÀ CÁC HÌNH THỨC TRUYỀN NHIỆT Gồm 3 bài: + Bài 21: Nhiệt năng + Bài 22: Dẫn nhiệt + Bài 23: Đối lưu - Bức xạ nhiệt PHẦN I: KIẾN THỨC CƠ BẢN 1. Nhiệt năng - Nhiệt năng của một vật là tổng động năng của các phân tử cấu tạo nên vật. - Đơn vị nhiệt năng là jun (J). - Nhiệt độ của vật càng cao, thì các phân tử cấu tạo nên vật chuyển động càng nhanh và nhiệt năng của vật càng lớn. - Nhiệt năng của một vật có thể thay đổi bằng 2 cách: Thực hiện công hoặc truyền nhiệt. Ví dụ: + Thực hiện công: Cọ xát miếng đồng vào mặt bàn, ta thấy miếng đồng nóng lên. Điều đó chứng tỏ rằng, động năng của các phân tử đồng tăng lên. Ta nói, nhiệt năng của miếng đồng tăng. + Truyền nhiệt: Thả một chiếc thìa bằng nhôm vào cốc nước nóng ta thấy thìa nóng lên, nhiệt năng của thìa tăng chứng tỏ đã có sự truyền nhiệt từ nước sang thìa nhôm 2. Nhiệt lượng - Nhiệt lượng là phần nhiệt năng mà vật nhận thêm được hay mất bớt đi trong quá trình truyền nhiệt. - Đơn vị của nhiệt lượng là jun (J)
2. 3. Các hình thức truyền nhiệt a. Dẫn nhiệt - Dẫn nhiệt là hình thức truyền nhiệt từ phần này sang phần khác của một vât, từ vật này sang vật khác - Chất rắn dẫn nhiệt tốt. Trong chất rắn, kim loại dẫn nhiệt tốt nhất - Chất lỏng và chất khí dẫn nhiệt kém b. Đối lưu - Đối lưu là sự truyền nhiệt bằng các dòng chất lỏng hoặc chất khí. - Đây là hình thức truyền nhiệt chủ yếu của chất lỏng và chất khí c. Bức xạ nhiệt - Bức xạ nhiệt là sự truyền nhiệt bằng các tia nhiệt đi thẳng. - Bức xạ nhiệt có thể xảy ra cả ở trong chân không. Những vật càng sẫm màu và càng xù xì thì hấp thụ bức xạ nhiệt càng mạnh. PHẦN II: BÀI TẬP VÍ DỤ 1. Ví dụ về hình thức dẫn nhiệt Khi đốt ở 01 đầu thanh kim loại, chạm tay vào đầu kia ta thấy nóng dần lên. Chứng tỏ nhiệt năng đã được truyền từ đầu kim loại này đến đầu kia của thanh kim loại bằng hình thức dẫn nhiệt. 2. Thả một phần chiếc thìa kim loại vào một cốc nước nóng, sau một thời gian thì phần cán thìa ở trong không khí nóng lên. Tại sao? Giải thích: Phần thìa ngập trong nước nhận được nhiệt năng của nước truyền cho, sau đó nó dẫn nhiệt đến cán thìa và làm cán thìa nóng lên. PHẦN III: BÀI TẬP VẬN DỤNG
3. 1. Nung nóng một miếng đồng rồi thả vào một cốc nước lạnh. Hỏi nhiệt năng của miếng đồng và của nước thay đổi như thế nào? Đây là sự thực hiện công hay truyền nhiệt ? 2. Xoa hai bàn tay vào nhau ta thấy tay nóng lên. Trong hiện tượng này đã có sự chuyển hóa năng lượng từ dạng nào sang dạng nào? Đây là sự thực hiện công hay truyền nhiệt ? 3. Tại sao nồi xoong thường làm bằng kim loại, còn bát đĩa thường làm bằng sứ? 4. Tại sao về mùa đông mặc nhiều áo mỏng ấm hơn mặc một áo dày ? 5. Về mùa nào chim thường hay đứng xù lông ? Tại sao? 6. Tại sao trong những ngày rét sờ vào kim loại ta thấy lạnh, còn trong những ngày nắng nóng sờ vào kim loại ta lại thấy nóng ? 7. Tại sao khi rót nước sôi vào cốc thủy tinh thì cốc dày dễ bị vỡ hơn cốc mỏng? Muốn cốc khỏi bị vỡ khi rót nước sôi vào thì làm thế nào? 8. Đun nước bằng ấm nhôm và bằng ấm đất trên cùng một bếp lửa thì nước trong ấm nào sẽ chóng sôi hơn? 9. Tại sao về mùa hè ta thường mặc áo màu trắng mà không mặc áo màu đen ? 10. Ngăn đá của tủ lạnh thường đặt ở phía trên ngăn đựng thức ăn, để tận dụng sự truyền nhiệt bằng hình thức nào?