Đề thi Khảo sát HSG môn Sinh học 8 - Lần 5 - Năm học 2022-2023 - Trường TH&THCS Hồng Phương (Có đáp án)

Nội dung tài liệu: Đề thi Khảo sát HSG môn Sinh học 8 - Lần 5 - Năm học 2022-2023 - Trường TH&THCS Hồng Phương (Có đáp án)

1. TRƯỜNG TH&THCS HỒNG PHƯƠNG ĐỀ THI KS HSG CẤP TRƯỜNG LẦN 5 MÔN SINH HỌC LỚP 8, NĂM HỌC 2022-2023 Thời gian làm bài 120 phút, không kể thời gian giao đề. Câu 1. (2.0 điểm) Phản xạ là gì? Nêu các thành phần cấu tạo cung phản xạ và chức năng từng thành phần. Phân biệt phản xạ với cảm ứng ở thực vật. Câu 2. (3.0 điểm) a) Vận tốc máu trong loại mạch nào là nhanh nhất, loại mạch nào là chậm nhất? Nêu tác dụng của máu chảy nhanh hay chậm ở từng loại mạch đó. b) Kháng nguyên, kháng thể là gì? Cơ chế hoạt động của kháng nguyên và kháng thể. Câu 3. (2.0 điểm) Tại sao lao động hay chơi thể thao liên tục lại gây ra hiện tượng mỏi cơ? Khi bị mỏi cơ cần làm gì để thoát khỏi tình trạng đó? Em hãy nêu biện pháp phòng tránh mỏi cơ? Câu 4. (2.0 điểm) a) Vì sao tim hoạt động suốt đời mà không mỏi? Nếu tim của một vận động viên đập 60 lần trong một phút, có thể tích máu trong tim là 130 ml vào cuối pha dãn chung và 55 ml ở cuối pha thất co. Hỏi lượng máu được tim bơm đi trong một giờ của người đó là bao nhiêu? b) Nêu thí nghiệm để chứng minh thành phần hóa học có trong xương? Câu 5. (2.0 điểm): Phế nang Mao mạch a) Hình 1 minh họa quá trình trao đổi khí (A, B) phổi phổi p ở phổi người. Hãy cho biết: Khí A ----------------------> Hồng Khí A, khí B lần lượt là khí gì? Trao đổi khí cầu ở phổi và ở tế bào diễn ra theo cơ chế nào? Khí B <-------------------------- b) Hãy đề ra các biện pháp bảo vệ hệ hô hấp tránh các tác nhân có hại? Hình 1 Câu 6. (2.0 điểm) a) Hãy ghép phân tử của thức ăn (cột I) sao cho phù hợp với enzim phân giải chúng (cột II), và cho biết nơi xảy ra hoạt động của enzim đó đối với thức ăn trong ống tiêu hóa của người. Phân tử của thức ăn (I) Enzim (II) 1. Tinh bột B a. Pepsin 2. Lipit D b. Amilaza 3. Prôtêin A c. Nuclêaza 4. Axitnuclêic C d. Lipaza b) Căn cứ vào đặc điểm cấu tạo nào mà khẳng định ruột non là cơ quan chủ yếu của hệ tiêu hóa đảm nhận vai trò hấp thụ các chất dinh dưỡng? Câu 7. (2.0 điểm) Các ý kiến sau đây đúng hay sai? Em hãy giải thích vì sao ý kiến đó sai. a) Trong cơ thể tế bào được coi là tế bào sống thì phải có đủ 3 yếu tố: trao đổi chất, cảm ứng và sinh sản. b) Tiểu cầu ở người có chức năng tạo nên hệ miễn dịch bằng 3 hàng rào phòng thủ để bảo vệ cơ thể chống lại các vi khuẩn, virut. c) Ở người, tế bào cơ, tế bào não có thể trao đổi trực tiếp các chất với môi trường ngoài. d) Hêmôglôbin chỉ có khả năng kết hợp lỏng lẻo với các phân tử khí O2 và CO2. Câu 8. (2,0 điểm) Các phát biểu sau đây là đúng hay sai, giải thích? a) Khi lưu lượng máu qua tim lớn thường làm tăng huyết áp. b) Nhờ có sự đàn hồi của thành động mạch mà huyết áp được duy trì tương đối ổn định trong suốt quá trình lưu thông trong cơ thể. c) Khi số lượng hồng cầu giảm gan sẽ tiết ra chất tác động lên lá lách làm tăng quá trình tạo hồng cầu. d) Người bị hở van tim nếu không chữa trị kịp thời sẽ dẫn đến suy tim . Câu 9. (3,0 điểm) a) Trong thi đấu thể thao, vận động viên chẳng may bị ngã xuống gãy xương và được đưa đi cấp cứu để bó bột liền xương tại bệnh viện. Trường hợp vận động viên đó bị gãy xương bó bột liền lại được là do đâu? b) Trong một lần đi trải nghiệm thực tế, bạn Hai bị ngã và gãy xương cẳng tay, em hãy thực hiện các thao tác sơ cứu và băng bó cho bạn Hai? -------------HẾT------------ Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.
2. TRƯỜNG TH&THCS HỒNG PHƯƠNG ĐỀ THI KS HSG CẤP TRƯỜNG LẦN 5 MÔN SINH HỌC LỚP 8, NĂM HỌC 2022-2023 CÂU NỘI DUNG ĐIỂM Câu 1 * Phản xạ: là phản ứng của cơ thể để trả lời các kích thích của môi trường trong hoặc (2.0 điểm) mội trường ngoài thông qua hệ thần kinh. 0,5 * Thành phần cấu tạo cung phản xạ chức năng từng thành phần - Cơ quan thụ cảm: Thu nhận kích thích. 0,25 - Nơ ron hướng tâm: Dẫn truyền xung thần kinh từ cơ quan thụ cảm trung ương thần kinh. 0,25 - Trung ương thần kinh: Tiếp nhận kích thích từ cơ quan thụ cảm truyền về, sử lý thông tin và phát lệnh phản ứng. 0,25 - Nơ ron ly tâm :Dẫn truyền xung thần kinh từ trung ương thần kinh cơ quan phản ứng. - Cơ quan phản ứng: Phản ứng lại các kích thích nhận được . 0,25 * Phân biệt phản xạ với cảm ứng ở thực vật. 0,25 - Phản xạ là phản ứng của cơ thể có sự tham gia điều khiển của hệ thần kinh. 0,25 - cảm ứng ở thực vật là phản ứng của cơ thể không do hệ thần kinh điều khiển. Câu 2 a) Vận tốc máu: (3,0 điểm) - Nhanh nhất ở động mạch.............................................. 0,5 - Tác dụng: đưa máu và chất dinh dưỡng kịp thời đến các cơ quan, chuyển nhanh các sản 0,5 phẩm của tế bào đến các nơi cần hoặc cơ quan bài tiết............................................... 0,5 - Chậm nhất ở mao mạch.......................................................................................... - Tác dụng: tạo điều kiện cho máu có đủ thời gian trao đổi chất với tế bào.............. b) - Kháng nguyên là những phân tử ngoại lai có khả năng gây độc cho tế bào và cơ thể, 0,5 đồng thời kích thích cơ thể tiết ra kháng thể. ............................ 0,5 - Kháng thể là những phân tử protein do cơ thể tiết ra để chống lại các kháng nguyên. 0,5 - Cơ chế hoạt động của kháng thể và kháng nguyên theo cơ chế chìa khóa và ổ khóa. Câu 3 - Khi co cơ liên tục kép dài sẽ dẫn đến tế bào cơ không được cung cấp đầy đủ O2, sản 0,5 phẩm tạo ra trong điều kiện yếm khí là axit lactic tăng, năng lượng sản ra ít. Axit (2.0 lactic tích tụ đầu độc tế bào cơ gây ra mỏi cơ..................... điểm) - Khi bị mỏi cơ, cần phải: nghỉ ngơi, thở sâu kết hợp với xoa bóp cho máu lưu thông 0,5 nhanh - Biện pháp phòng: 0,25 + Cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng....................................... 0,25 + Làm việc trong điều kiện đủ khí oxi............. 0,25 + Làm việc nhịp nhàng, vừa sức. Tinh thần thoải mái, vui vẻ..... 0,25 + Luyện tập cơ thường xuyên tạo sự dẻo dai cho cơ........ Câu 4 a) Tim hoạt động suốt đời mà không mỏi vì: (2.0 - Trong 1 chu kì tim: tâm nhĩ co 0,1s nghỉ 0,7s; tâm thất co 0,3s nghỉ 0,5s; dãn chung điểm) là 0,4s. 0,5 thời gian nghỉ trong 1 chu kì tim đủ để khôi phục khả năng hoạt động của cơ tim - Đổi 1 giờ = 60 phút 0,5 Lượng máu bơm/phút của vận động viên đó là: 60 x (130 – 55) x 60 = 270 000ml/phút = 270 l/phút b) Thí nghiệm chứng minh thành phần hóa học cuả xương. - Lấy một xương đùi ếch trưởng thành ngâm trong cốc đựng dung dịch axitclohiđric 0,5
3. 10% sau 10 – 15 phút lấy ra thấy phần còn lại của xương rất mềm và có thể uốn cong dễ dàng Xương chứa chất hữu cơ. 0,5 - Lấy một xương đùi ếch trưởng thành khác đốt trên ngọn lửa đèn cồn cho đến khi xương không cháy nữa, không còn khói bay lên, bóp nhẹ phần xương đã đốt thấy xương vỡ vụn ra đó là các chất khoáng Xương chứa chất vô cơ Câu 5 a) - Khí A là khí ôxi, khí B là khí cacbonic.... (2,5điểm) - Cơ chế trao đổi khí ở phổi và ở tế bào: cơ chế khuếch tán, khí đi từ có nồng độ cao 0,5 đến nơi có nồng độ thấp + Trao đổi khí ở phổi: nồng độ O2 trong không khí phế nang cao hơn máu mao mạch nên O2 bị khuếch tán từ không khí phế nang vào máu. Nồng độ CO2 trong máu mao 0,5 mạch cao hơn khí phế nang nên CO2 khuếch tán từ máu vào ko khí phế nang + Trao đổi khí ở tế bào: nồng độ O2 trong máu cao hơn tế bào nên O2 khuếch tán từ 0,5 máu vào tế bào. Nồng độ CO2 trong tế bao cao hơn trong máu nên CO2 khuếch tán từ tế nào vào máu. b) Hãy đề ra các biện pháp bảo vệ hệ hô hấp tránh các tác nhân có hại: - Nên đeo khẩu trang khi dọn vệ sinh và ở những nơi có bụi Điều hòa thành phần 0,25 ko khí theo hướng có lợi cho hô hấp. Hạn chế ô nhiễm ko khí từ bụi 0,25 - Trồng nhiều cây xanh ở nơi ở, khu công sở, 2 bên đường điều hòa không khí, cản bụi 0,25 - Đảm bảo nơi ở, nơi làm việc đủ nắng, gió, tránh ẩm thấp, thường xuyên dọn vệ sinh, Không khạc nổ bừa bãi Hạn chế ô nhiễm ko khí từ các vi sinh vật gây bệnh 0,25 - Hạn chế sử dụng các thiết bị có thải ra các khí độc hại. Không hút thuốc là và vận động mọi người ko nên hút thuốc Hạn chế ô nhiễm kho khí từ các chất khí độc( NOX, SOX, CO, nicotin .) Câu 6 a) Đáp án: Ghép mục ở cột I với mục ở cột II: (2.0 Đáp án Nơi xảy ra 1. Tinh bột Miệng, dạ dày ( 20 - 30 phút đầu), ruột non 0,5 điểm) 2. d Ruột non 3. a Dạ dày 0,25 4. c Ruột non 0,25 b) Ruột non là cơ quan chủ yếu của hệ tiêu hóa đảm nhận vai trò hấp thụ các chất dinh dưỡng vì: 0,5 - Lớp niêm mạc ruột non có các nếp gấp với các lông ruột và lông cực nhỏ làm cho diện tích bề mặt bên trong của nó tăng gấp khoảng 600 lần so với diện tích mặt ngoài. 0,25 - Ruột non rất dài (tới 2,8 – 3m ở người trưởng thành), dài nhất trong các cơ quan của ống 0,25 tiêu hóa. - Mạng mao mạch máu và mạng mạch bạch huyết dày đặc phân bố tới từng lông ruột. Câu 7 a) Sai. Vì ở người tế bào thần kinh không có khả năng sinh sản nhưng vẫn là tế bào 0,5 (2.0 điểm) sống. 0,5 b) Sai. Vì bạch cầu ở người mới có chức năng tạo nên hệ miễn dịch bằng 3 hàng rào 0,5 phòng thủ để bảo vệ cơ thể chống lại các vi khuẩn, virut. 0,5 c) Sai. Vì các tế bào cơ, tế bào não chỉ trao đổi chất với môi trường ngoài nhờ hệ hô hấp, hệ tuần hoàn. d) Sai. Vì Hêmôglobin còn có khả năng kết hợp chặt với các phân tử khí CO. Câu 8 . a. Đúng. 0,25 Vì lưu lượng máu qua tim là lượng máu bơm vào động mạch khi tim co bóp. (2.0 điểm) 0,25 b. Sai. Càng xa tim, hệ mạch càng phân nhánh, tiết diện càng lớn, ở mao mạch tiết diện rất 0,25 lớn, nên huyết áp giảm. 0,25 c. Sai. 0,25 Khi số lượng hồng cầu giảm => thận sẽ tiết ra 1 chất tác động đến tủy xương làm
4. tăng quá trình tạo hồng cầu. 0,25 d. Đúng. 0,25 Vì một phần máu bị quay trở lại tâm thất, tim phải tăng nhịp để đảm bảo nhu cầu máu 0,25 cho cơ thể, thời gian nghỉ ngơi của tim giảm => suy tim. (Nếu HS nêu đúng mà không giải thích hoặc giải thích không đúng thì không cho điểm Câu 9 a. -Bề mặt xương được phủ một lớp màng xương có chức năng cung cấp chất dinh 0,5 (2,5điểm) dưỡng cho sự sinh trưởng, phát triển của xương và sản sinh ra những tế bào mới. - Khi xương bị gãy, màng xương hoạt động mạnh mẽ và liên tục sản sinh ra các tế 0,5 bào xương mới, các tế bào này liên kết với nhau thành lớp màng xương giúp gắn liền các phần xương bị gãy. Lớp màng này ngày một dày lên đồng thời với quá trình với quá trình canxi hóa làm cho xương gãy được hàn lại nên bó bột liền lại được. b. - Đặt 2 nẹp tre hay gỗ vào hai bên chỗ xương gãy. 0,25 - Lót trong nẹp bằng gạc hay vải mềm, gấp dày ở các chỗ đầu xương. 0,25 - Buộc định vị 2 chỗ đầu nẹp và 2 bên chỗ xương gãy. 0,25 - Băng bó cố định: Dùng băng quấn chặt từ trong ra cổ tay, sau đó làm dây đeo vòng 0,25 tay vào cổ. Chú ý: + Bài làm được chấm tới 0,25 điểm và điểm toàn bài là tổng số điểm của các câu không làm tròn. + Học sinh diễn đạt hoặc giải theo cách khác, nếu đúng vẫn cho điểm tối đa. ------------------------Hết------------------------