Sáng kiến kinh nghiệm "1 Số kinh nghiệm tổ chức trò chơi Toán học cho học sinh Tiểu học theo mô hình trường Tiểu học mới Việt Nam - Phạm Thị Vượng

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm "1 Số kinh nghiệm tổ chức trò chơi Toán học cho học sinh Tiểu học theo mô hình trường Tiểu học mới Việt Nam - Phạm Thị Vượng

1. PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH BA TRƯỜNG TIỂU HỌC THỊ TRẤN THANH BA -------------***------------- SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ KINH NGHIỆM TỔ CHỨC TRÒ CHƠI TOÁN HỌC CHO HỌC SINH TIỂU HỌC THEO MÔ HÌNH TRƯỜNG TIỂU HỌC MỚI VIỆT NAM (VNEN). Người thực hiện: Phạm Thị Vượng Chức vụ: Giáo viên SKKN thuộc lĩnh vực: Toán học Thanh Ba, tháng 11 năm 2014 -------------***-------------
2. DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT - Giáo viên: GV - Học sinh: HS - Mô hình trường Tiểu học mới Việt Nam: VNEN 1
3. MỤC LỤC STT Nội dung Trang 1 I . Đặt vấn đề 1- 2 2 II . Giải quyết vấn đề 3 3 Phần I: Thực trạng của vấn đề: 3 4 1. Một số nét khái quát về Trường Tiểu học Thị 3 trấn Thanh Ba . 5 2. Nguyên nhân thực trạng 4 6 Phần 2: Các biện pháp giải quyết vấn đề: 5 7 I. Tác dụng của trò chơi toán học 5 8 II. Một số trò chơi Toán học: 6 9 1. Tổ chức trò chơi trong môn Toán 6 10 2. Giới thiệu một số trò chơi toán học: 7 11 3. Tài liệu hướng dẫn học môn Toán minh họa 19 12 Phần 3: Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm 22 13 III. Kết luận, Kiến nghị 24 2
4. I. ĐẶT VẤN ĐỀ Trong chương trình giáo dục tiểu học hiện nay, môn Toán cùng với các môn học khác trong nhà trường Tiểu học có những vai trò góp phần quan trọng đào tạo nên những con người phát triển toàn diện. Bậc tiểu học là bậc học góp phần quan trọng trong việc đặt nền móng cho việc hình thành và phát triển nhân cách học sinh. Môn toán cũng như những môn học khác cung cấp những tri thức khoa học ban đầu, những nhận thức về thế giới xung quanh nhằm phát triển năng lực nhận thức, hoạt động tư duy và bồi dưỡng tình cảm đạo đức tốt đẹp của con người. Toán học là môn khoa học tự nhiên có tính lôgíc và tính chính xác cao, nó là chìa khóa mở ra sự phát triển của các bộ môn khoa học khác. Muốn học sinh Tiểu học học tốt được môn Toán thì mỗi người Giáo viên không phải chỉ truyền đạt, giảng giải theo các tài liệu đã có sẵn trong Tài liệu hướng dẫn học, Sách giáo khoa, trong các sách hướng dẫn và thiết kế bài giảng một cách dập khuôn, máy móc làm cho học sinh học tập một cách thụ động. Nếu chỉ dạy học như vậy thì việc học tập của học sinh sẽ diễn ra thật đơn điệu, tẻ nhạt và kết quả học tập sẽ không cao. Nó là một trong những nguyên nhân gây ra cản trở việc đào tạo các em thành những con người năng động, tự tin, sáng tạo sẵn sàng thích ứng với những đổi mới diễn ra hàng ngày. Ở lứa tuổi Tiểu học cơ thể của trẻ đang trong thời kỳ phát triển hay nói cụ thể là các hệ cơ quan còn chưa hoàn thiện, vì thế sức dẻo dai của cơ thể còn thấp nên trẻ không thể làm lâu một cử động đơn điệu, dễ mệt . Học sinh Tiểu học nghe giảng rất dễ hiểu nhưng cũng sẽ quên ngay khi chúng không tập trung cao độ. Vì vậy người giáo viên phải tạo ra hứng thú trong học tập và phải thường xuyên được luyện tập. Trò chơi học tập là trò chơi mà luật của nó bao gồm các quy tắc gắn với kiến thức kỹ năng có được trong hoạt động học tập, gắn với nội dung bài học, giúp học sinh khai thác vốn kinh nghiệm của bản thân để chơi, thông qua chơi học sinh được vận dụng các kiến thức, kỹ năng đã học vào các tình huống của 1
5. trò chơi và do đó học sinh được thực hành luyện tập củng cố mở rộng kiến thức đã học, rèn luyện kỹ năng, kỹ xảo, thúc đẩy hoạt động trí tuệ, nhờ sử dụng Trò chơi học tập mà quá trình dạy học trở thành một hoạt động vui và hấp dẫn hơn, cơ hội học tập đa dạng hơn. Mô hình trường tiểu học mới VNEN (nói riêng) và yêu cầu của giáo dục hiện nay (nói chung) đòi hỏi phải đổi mới phương pháp dạy học môn toán ở bậc Tiểu học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh. Vì vậy người giáo viên phải gây được hứng thú học tập cho các em bằng cách lôi cuốn các em tham gia vào các hoạt động học tập. Trò chơi học tập là một hoạt động mà các em hứng thú nhất. Các trò chơi có nội dung toán học lý thú và bổ ích phù hợp với việc nhận thức của các em. Thông qua các trò chơi các em sẽ lĩnh hội những tri thức toán học một cách dễ dàng, củng cố, khắc sâu kiến thức một cách vững chắc, tạo cho các em niềm say mê, hứng thú trong học tập, trong việc làm. Khi chúng tôi đưa ra được các trò chơi toán học một cách thường xuyên, khoa học thì chắc chắn chất lượng dạy học môn toán sẽ ngày càng nâng cao. Qua hai năm học tham gia giảng dạy thí điểm các trò chơi Toán học theo mô hình VNEN tại trường Tiểu học Thị trấn Thanh Ba, tôi nhận thấy đây là phương pháp dạy học “Phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo của học sinh”. Bản thân mỗi học sinh rất hứng thú và rất thích được “Học mà chơi – chơi mà học”. Tuy nhiên, trong khi giảng dạy cũng gặp không ít những khó khăn lúng túng về phương pháp về sự chuẩn bị đồ dùng dạy học. Làm thế nào để phát huy hết tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh? Với mong muốn được chia sẻ và học hỏi thêm kinh nghiệm ở đồng nghiệp để tôi thực hiện chương trình theo dự án VNEN đem đến thành công hơn. Chính vì lý do trên mà tôi mạnh dạn đưa ra: “Một số kinh nghiệm tổ chức trò chơi toán học cho học sinh Tiểu học theo mô hình trường Tiểu học mới Việt Nam (VNEN)”. 2
6. II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ Phần I: Thực trạng của vấn đề: 1 Một số nét khái quát về Trường Tiểu học Thị trấn Thanh Ba. Trong năm học 2014-2015, Trường tiểu học Thị Trấn Thanh Ba có 30 cán bộ giáo viên (Trong đó cán bộ quản lí: 3; giáo viên: 25: nhân viên: 2) 100% giáo viên đạt chuẩn và trên chuẩn. Toàn trường có 17 lớp với tổng số 496 em. *Thuận lợi: Trường Tiểu học Thị trấn Thanh Ba là trường đầu tiên của huyện tham gia giảng dạy thí điểm theo mô hình VNEN đến nay là năm thứ 3 và được sự quan tâm hỗ trợ rất nhiều của Sở Giáo dục và Đào tạo, Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Thanh Ba, của chính quyền địa phương và sự tin tưởng của nhân dân. Việc chỉ đạo sát sao của Ban giám hiệu nhà trường và toàn thể phụ huynh trong toàn trường hỗ trợ về cơ sở vật chất cho nhà trường. Đặc biệt là sự nỗ lực quyết tâm của tập thể cán bộ giáo viên, công nhân viên trong nhà trường đã khắc phục khó khăn để đi đầu thực hiện tốt nhiệm vụ được giao. - Nhà trường luôn tạo điều kiện cho giáo viên học nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ; Thường xuyên tổ chức các lớp tập huấn, các buổi sinh hoạt chuyên môn về đổi mới phương pháp dạy học; Tổ chức các buổi tham luận để giáo viên trao đổi kinh nghiệm và học hỏi lẫn nhau. - Cơ sở vật chất trường lớp tương đối khang trang. Lớp học có đầy đủ hệ thống bóng đèn điện, quạt, cửa sổ, cửa chính cung cấp đủ ánh sáng cho các em học tập. Môi trường học tập sạch sẽ, thân thiện. - Giáo viên và quản lý đã được tham gia nhiều đợt tập huấn cấp Bộ, Tỉnh; Được tham quan, giao lưu, rút kinh nghiệm về mô hình trường học mới Việt Nam ở các trường trong và ngoài tỉnh. - Bản thân tôi là giáo viên văn hóa, có nhiều năm công tác, có kinh nghiệm trong giảng dạy và giáo dục học sinh. - Hầu hết các em ngoan, có ý thức học tập, có ý thức trách nhiệm chấp hành tốt các nội quy của nhà trường đặc biệt các em rất thích tham gia các trò chơi lồng vào các 3
7. bài học. - Đa số phụ huynh nhiệt tình, rất quan tâm đến việc học tập của con em mình, mua sắm đầy đủ đồ dùng học tập cho học sinh. Thường xuyên phối kết hợp với giáo viên trong công tác giảng dạy cũng như trang trí lớp. *Khó khăn: + Về phía giáo viên: - Là trường đầu tiên trong huyện thực hiện dự án VNEN cho nên giáo viên vừa trải nghiệm, vừa rút kinh nghiệm chắc chắn không tránh khỏi bỡ ngỡ, lúng túng với cách tổ chức các trò chơi cho HS. - Năm học 2014 – 2015, Từ tháng 6/2014 trên địa bàn thị trấn Thanh Ba đã sáp nhập 2 trường (Tiểu học Thị trấn Thanh Ba I và Tiểu học Thị trấn Thanh Ba II) thành một trường là Tiểu học Thị trấn Thanh Ba. Chính vì vậy mà một nửa số giáo viên và học sinh chưa được tiếp cận, còn bỡ ngỡ, lúng túng với mô hình này. + Về phía học sinh: - Trong học tập, các nhóm trưởng chưa nhanh nhẹn, còn nhút nhát, chưa biết cách điều khiển các bạn học nhóm. - Một số em học đôi lúc còn chưa tự tin trong các trò chơi. 2. Nguyên nhân thực trạng Bậc học tiểu học là nền móng cho việc hình thành và phát triển nhân cách học sinh. Môn Toán ở bậc tiểu học cũng như những môn học khác, cung cấp những tri thức ban đầu. Trong những năm gần đây, chất lượng các môn học của học sinh trường Tiểu học Thị trấn Thanh Ba phần nào được cải thiện. Song vẫn có những học sinh còn sợ học môn toán bởi các em thường quan niệm môn Toán còn khô khan, dạng bài yêu cầu học sinh phải phát huy tính tích cực, năng động, mạnh dạn trong các hoạt động học, đặc biệt là rèn kỹ năng làm tính và giải toán đối với học sinh học môn Toán ở tiểu học Vì vậy thực trạng dạy học môn Toán ở trường tiểu học còn nhiều hạn chế. Trên cơ sở lý luận đó, tôi đã tiến hành khảo sát thực trạng dạy học Toán 4
8. khối lớp 2,3,4,5 VNEN của Trường tiểu học Thị trấn Thanh Ba I năm học: 2013- 2014 và Trường tiểu học Thị trấn Thanh Ba năm học: 2014 - 2015 (Là năm học thứ hai nhà trường thực hiện dự án VNEN). Tôi đã nghiên cứu và đưa ra các biện pháp như sau: Phần 2: Các biện pháp giải quyết vấn đề: I. Tác dụng của trò chơi toán học Hoạt động vui chơi là hoạt động mà động cơ của nó nằm trong chính quá trình hoạt động bản thân trò chơi chứ không nằm ở kết quả chơi. Trò chơi là loại phố biến của hoạt động vui chơi là chơi theo luật, luật của trò chơi chính là các quy tắc định rõ mục đích, kết quả và yêu cầu của hành động trò chơi, luật của trò chơi có thể tường minh có thể không. Trò chơi học tập là trò chơi mà luật của nó bao gồm các quy tắc gắn với kiến thức kỹ năng có được trong hoạt động học tập, gần với nội dung bài học, giúp học sinh khai thác vốn kinh nghiệm của bản thân để chơi, thông qua chơi học sinh được vận dụng các kiến thức kỹ năng đã học vào các tình huống của trò chơi và do đó học sinh được thực hành luyện tập củng cố mở rộng kiến thức kỹ năng đã học. Như vậy trong trò chơi học tập các kỹ năng môn toán được đưa vào trò chơi. Chơi là một nhu cầu cần thiết đối với học sinh Tiểu học, có thể nói nó quan trọng như ăn, ngủ, học tập trong đời sống các em. Chính vì vậy các em luôn tìm mọi cách và tranh thủ thời gian trong mọi điều kiện để chơi. Được chơi các em sẽ tham gia hết sức tự giác và chủ động. Khi chơi các em biểu lộ tình cảm rất rõ ràng như niềm vui khi thắng lợi và buồn bã khi thất bại. Vui mừng khi thấy đồng đội hoàn thành nhiệm vụ, bản thân các em thấy có lỗi khi không làm tốt được nhiệm vụ của mình. Vì tập thể mà các em khắc phục khó khăn, phấn đấu hết khả năng để mang lại thắng lợi cho tổ, nhóm trong đó có mình. Đây chính là đặc tính thi đua rất cao của các trò chơi. Vì vậy khi đã tham gia trò chơi, học sinh thường vận dụng hết khả năng về sức lực, tập trung sự chú ý, trí thông minh và sự sáng tạo của mình. 5
9. Trò chơi học tập làm thay đổi hình thức hoạt động của học sinh, giúp học sinh tiếp thu kiến thức một cách tự giác tích cực. Giúp học sinh rèn luyện củng cố kiến thức đồng thời phát triển vốn kinh nghiệm được tích luỹ qua hoạt động chơi. Trò chơi học tập rèn luyện kỹ năng, kỹ xảo, thúc đẩy hoạt động trí tuệ, nhờ sử dụng trò chơi học tập mà quá trình dạy học trở thành một hoạt động vui và hấp dẫn hơn, cơ hội học tập đa dạng hơn. Trò chơi không chỉ là phương tiện mà còn là phương pháp giáo dục. II. Một số trò chơi toán học: 1. Tổ chức trò chơi trong môn Toán Để các trò chơi góp phần mang lại hiệu quả cao trong giờ học VNEN (nói riêng) và trong các giờ học toán theo chương trình hiện hành (nói chung), khi tổ chức và thiết kế trò chơi phải đảm bảo những nguyên tắc sau : a. Thiết kế trò chơi học trong môn Toán : * Tổ chức trò chơi học tập để dạy môn Toán trong chương trình hiện hành nói chung và môn Toán lớp VNEN (nói riêng), chúng ta phải dựa vào nội dung bài học, điều kiện thời gian trong mỗi tiết học cụ thể đưa các trò chơi cho phù hợp. Song muốn tổ chức được trò chơi trong dạy toán có hiệu quả cao thì đòi hỏi mỗi giáo viên phải có kế hoạch chuẩn bị chu đáo, tỉ mỉ, cận kè và đảm bảo các yêu cầu sau : + Trò chơi mang ý nghĩa giáo dục + Trò chơi phải nhằm mục đích củng cố, khắc sâu nội dung bài học + Trò chơi phải phù hợp với tâm lý học sinh Tiểu học, phù hợp với khả năng người hướng dẫn và cơ sở vật chất của nhà trường. + Hình thức tổ chức trò chơi phải đa dạng, phong phú + Trò chơi phải được chuẩn bị chu đáo + Trò chơi phải gây được hứng thú đối với học sinh 6
10. * Cấu trúc của Trò chơi học tập : + Tên trò chơi + Mục đích : Nêu rõ mục đích của trò chơi nhằm ôn luyện, củng cố kiến thức, kỹ năng nào. Mục đích của trò chơi sẽ quy định hành động chơi được thiết kế trong trò chơi. + Đồ dùng, đồ chơi : Mô tả đồ dùng, đồ chơi được sử dụng trong Trò chơi học tập. + Nêu lên luật chơi : Chỉ rõ quy tắc của hành động chơi quy định đối với người chơi, quy định thắng thua của trò chơi. + Số người tham gia chơi : Cần chỉ rõ số người tham gia trò chơi + Nêu cách chơi. b. Cách tổ chức trò chơi : Thời gian tiến hành thường từ 5 - 7 phút - Đầu tiên là giới thiệu trò chơi : + Nêu tên trò chơi. + Hướng dẫn cách chơi bằng cách vừa mô tả vừa thực hành, nêu rõ quy định chơi. - Chơi thử và qua đó nhấn mạnh luật chơi - Chơi thật - Nhận xét kết quả chơi, thái độ của người tham dự, giáo viên có thể nêu thêm những tri thức được học tập qua trò chơi, những sai lầm cần tránh. - Thưởng - phạt : Phân minh, đúng luật chơi, sao cho người chơi chấp nhận thoải mái và tự giác làm trò chơi thêm hấp dẫn, kích thích học tập của học sinh. Phạt những học sinh phạm luật chơi bằng những hình thức đơn giản, vui (như chào các bạn thắng cuộc, hát một bài, nhảy lò cò...) 2. Giới thiệu một số trò chơi toán học: 7
11. Sau đây tôi xin giới thiệu một số trò chơi tiêu biểu mà tôi đã áp dụng trong quá trình dạy toán cho học sinh lớp VNEN: Trò chơi 1: Truyền điện * Mục đích : + Luyện tập và củng cố kỹ năng làm các phép tính cộng trừ không nhớ trong phạm vi 1000. + Luyện phản xạ nhanh ở các em *Chuẩn bị : Không cần chuẩn bị bất kỳ đồ dùng nào *Cách chơi : Các em ngồi tại chỗ. Giáo viên gọi bắt đầu từ 1 em xung phong. Ví dụ em xướng to 1 số trong phạm vi 1000 chẳng hạn “358 và chỉ nhanh vào em B bất kỳ để “truyền điện”. Lúc này em B phải nói tiếp, ví dụ “trừ 142 rồi chỉ nhanh vào em C bất kỳ. Thế là em C phải nói tiếp “bằng 216”. Nếu C nói đúng thì được quyền xướng to 1 số như A rồi chỉ vào một bạn D nào đó để “truyền điện” tiếp. Cứ làm như thế nếu bạn nào nói sai (chẳng hạn A nói “358 truyền cho B, mà B nói trừ “149 tức là sai dạng tính hoặc là C đọc kết quả tính sai) thì phải nhảy lò cò một vòng từ chỗ của mình lên bảng. Kết thúc khen và thưởng một tràng vỗ tay cho những bạn nói đúng và nhanh. * Lưu ý : + Trò chơi này không cần phải chuẩn bị đồ dùng, giáo cụ... + Trò chơi này có thể áp dụng được vào nhiều bài (Ví dụ : Luyện tập các bảng cộng trừ, nhân chia) và có thể thay đổi hình thức “truyền”. Ví dụ : 1 em hô to 6x3 và chỉ vào em tiếp theo để truyền thì em này chỉ việc nói kết quả bằng 18. + Trò chơi này không cầu kỳ nhưng vẫn gây được không khí vui, sôi nổi, hào hứng trong giờ học cho các em. Trò chơi 2: Ai nhiều điểm nhất (Áp dụng cho các tiết luyện tập) * Mục đích : 8
12. + Luyện tập củng cố kỹ năng cộng 2 số có nhớ trong phạm vị 100 + Tập cho học sinh cách đánh giá, cho điểm *Chuẩn bị + 2 cây chậu cảnh có đánh số 1, 2 + Một số bông hoa bằng giấy màu cứng, mặt trước màu trắng ghi các phép tính như 367 + 125 93 + 58 367 + 120 487 + 130 168 + 503 487 + 302 + Phấn màu + Đồng hồ theo dõi thời gian + Chọn 3 học sinh khá nhất lớp làm giám khảo và thư ký *Cách chơi : Chia lớp làm 2 đội, khi nghe hiệu lệnh "bắt đầu" lần lượt từng đội cử người lên bốc hoa trên bàn giáo viên, người chơi có nhiệm vụ làm nhanh phép tính ghi trên bông hoa, sau đó cài bông hoa lên cây của đội mình. Người này làm xong cài hoa lên cây thì lại đến lượt người khác. Cứ như vậy cho đến hết 2 phút. Sau khi giáo viên hô hết giờ thì 2 đội mỗi đội cử 1 đại diện lên đọc lần lượt từng phép tính trên cây của mình đồng thời giơ cho cả lớp xem bông hoa đó. Giám khảo đánh giá và thư ký ghi lại kết quả. * Cách tính điểm : + Mỗi phép tính đúng được 10 điểm + Tổng hợp số điểm của từng đội. Đội nào nhiều điểm hơn là đội đó thắng cuộc. Lưu ý : Sau giờ chơi giáo viên nêu nhận xét đánh giá các đội chơi khuyến khích tổ giám khảo, thư ký, nhắc nhở các em những sai sót vấp phải để lần sau các em chơi tốt hơn. 9
13. Trò chơi 3: Nối số (Trò chơi có thể áp dụng cho các dạng bài tập về cộng, trừ, nhân, chia ) * Mục đích : Củng cố về các phép toán cộng, trừ, nhân, chia * Chuẩn bị : Giáo viên vẽ sẵn lên 2 bảng phụ: 8 + 2 x 3 2 x 6 : 3 9 + 5 x 4 8 x 3 +2 4 14 26 29 26 * Cách chơi : Hai em cầm phấn đứng sẵn vào vị trí, mỗi em một bảng. Khi giáo viên hô: “Bắt đầu” thì các em nhanh tay nối các phép tính với kết quả đúng *Cách đánh giá: Em nào chưa nối xong trong thời gian quy định sẽ bị thua * Lưu ý: Giáo viên có thể thay đổi các phép tính để ôn tậ Trò chơi 4: Chào người bạn mới! (Áp dụng trong các bài có liên quan đến 4 phép tính về số đo thời gian) *Mục đích: + Giúp học sinh thực hiện thành thạo 4 phép tính về số đo thời gian *Chuẩn bị: + Sáu thẻ bài ghi 6 phép tính cộng, trừ, nhân, chia số đo thời gian. + Khoảng 10 thẻ bài trong đó 6 thẻ bài ghi kết quả của 6 phép tính trên còn 4 thẻ bài khác ghi kết quả bất kỳ 10
14. *Cách chơi: Học sinh cầm tay nhau xếp thành vòng tròn một cách ngẫu nhiên, giáo viên sẽ chỉ định một em bất kỳ và hô “Bắt đầu” em này sẽ bước lên và đọc to phép tính trên thẻ bài của mình. Sau đó một em sẽ bước lên và đọc to kết quả phép tính đó trên thẻ bài của mình và bước vào vòng tròn. Cứ như vậy cho đến lúc giáo viên cho dừng lại và cả lớp hô to: “Chào người bạn mới” * Cách đánh giá: Nếu em nào đến kết quả của mình mà không đọc to lên và bước vào vòng tròn thì em đó thua cuộc Trò chơi 5: Ong tìm nhụy (Trò chơi có thể áp dụng các bảng nhân, chia, cụ thể tiết . Bảng chia 6) * Mục đích : + Rèn tính tập thể + Giúp cho học sinh thuộc các bảng nhân, chia * Chuẩn bị : + 2 bông hoa 5 cánh, mỗi bông màu, trên mỗi cánh hoa ghi các số như sau, mặt sau gắn nam châm. 5 7 8 9 6 + 10 chú Ong trên mình ghi các phép tính, mặt sau có gắn nam châm 24 : 6 42 : 6 54 : 6 36 : 6 48 : 6 + Phấn màu * Cách chơi : + Chọn 2 đội, mỗi đội 4 em 11
15. + Giáo viên chia bảng làm 2, gắn mỗi bên bảng một bông hoa và 5 chú Ong, ở bên dưới không theo trật tự, đồng thời giới thiệu trò chơi. Cô có 2 bông hoa trên những cánh hoa là các kết quả của phép tính, còn những chú Ong thì chở các phép tính đi tìm kết quả của mình. Nhưng các chú Ong không biết phải tìm như thế nao, các chú muốn nhờ các con giúp, các con có giúp được không ? - 2 đội xếp thành hàng. Khi nghe hiệu lệnh "bắt đầu" thì lần lượt từng bạn lên nối các phép tính với các số thích hợp. Bạn thứ nhất nối xong phép tính đầu tiên, trao phấn cho bạn thứ 2 lên nối, cứ như vậy cho đến khi nối hết các phép tính. Trong vòng 1 phút, đội nào nối đúng và nhanh hơn là đội chiến thắng. * Lưu ý : Sau khi học sinh chơi xong, giáo viên chấm và hỏi thêm một số câu hỏi sau để khắc sâu bài học + Tại sao chú Ong 24 : 6 không tìm được đường về nhà ? + Phép tính "24 : 6" có kết quả bằng bao nhiêu ? + Muốn chú Ong này tìm được đường về thì phải thay đổi số trên cánh hoa như thế nào Trò chơi 6: Rồng cuốn lên mây *Mục đích : - Kiểm tra kỹ năng tính nhẩm của học sinh. Ví dụ: củng cố các bảng nhân, chia... * Chuẩn bị : - Một tờ giấy viết sẵn các phép tính nhân, chia trong các bảng nhân chia trong các bảng đã học * Cách chơi : Một em được chủ định làm đầu rồng lên bảng + Em cất tiếng hát : " Rồng cuốn lên mây 12
16. Rồng cuốn lên mây Ai mà tính giỏi về đây với mình" + Sau đó em hỏi : "Người tính giỏi có nhà hay không ?" - Một em học sinh bất kỳ trả lời : "Có tôi ! Có tôi !" - Em làm đầu rồng ra phép tính đó, ví dụ : "42 : 7 bằng bao nhiêu ?" - Em tính giỏi trả lời (nếu trả lời đúng thì được đi tiếp theo em đầu rồng). Cứ như thế em làm đầu rồng cứ ra câu hỏi và cuốn đàn lên mây. * Lưu ý : Ở trò chơi này nên chọn em làm đầu rồng (là em Trưởng trò) phải nhanh nhẹn, hoạt bát. Trò chơi 7: Thi quay kim đồng hồ: (Bài xem đồng hồ - Thực hành xem đồng hồ) * Mục đích : + Củng cố kỹ năng xem đồng hồ + Củng cố nhận biết các đơn vị thời gian (giờ phút) * Chuẩn bị : 4 mô hình đồng hồ * Cách chơi : + Chia lớp thành 4 đội (4 tổ theo lớp học) + Lần thứ nhất : Gọi 4 em lên bảng (4 em đại diện cho 4 đội), phát cho mỗi em 1 mô hình đồng hồ, chuẩn bị quay kim đồng hồ theo hiệu lệnh của giáo viên. Khi nghe giáo viên hô to 1 giờ nào đó, 4 em này ngay lập tức phải quay 13
17. kim đến đúng giờ đó. Em nào quay chậm nhất hoặc sai lệch bị loại khỏi cuộc chơi. + Lần thứ hai : Các đội lại thay người chơi khác + Cứ chơi như vậy 8 - 10 lần. Đội nào còn nhiều thành viên nhất đội đó là đội thắng cuộc. * Lưu ý : Để các em chơi nhanh, vui và thử phản ứng nhanh giáo viên cần chuẩn bị săn 1 số giờ viết ra giấy (không phải nghĩ lâu) để khi hô cho nhanh, ví dụ : 7 giờ 5 phút, 11 giờ 50 phút, 9 giờ kém 10 phút, 4 giờ kém 5 phút, 8 giờ 7 phút, 12 giờ 34 phút, 4 giờ kém 13 phút... Trò chơi 9: Ai cao, ai thấp * Mục đích: + Giúp học sinh củng cố cách đo, đọc và so sánh số đo độ dài . + Bước đầu tập sắp xếp số liệu, lập bảng thống kê + Rèn luyện khả năng quan sát, ước lượng . * Chuẩn bị: - Học sinh : Mỗi nhóm 4 em chuẩn bị một thước mét, một e - ke vuông cỡ to, bút, giấy nháp. - Giáo viên: Chuẩn bị cho mỗi nhóm 1 tờ giấy có kẻ sẵn bảng như sau: Đo chiều cao của các bạn trong nhóm và viết kết quả vào bảng theo thứ tự từ thấp đến cao. Số thứ tự, họ và tên, chiều cao 14
18. Số thứ tự Họ và tên Chiều cao 1 2 2 4 * Thời gian chơi : 10 – 15 phút * Cách chơi: Các nhóm thi đua với nhau Trước tiên các em dự đoán đo những bạn thấp trước rồi đến bạn cao, tiến hành đo từng thành viên trong nhóm và ghi vào giấy nháp. Sau đó kiểm tra lại kết quả đo đã đúng từ thấp đến cao chưa, nếu chưa đúng thì sắp xếp lại cho đúng yêu cầu của đề bài và ghi kết quả vào bảng thống kê. Nhóm nào đo chính xác, lập bảng đúng số liệu yêu cầu, thực hiện nhanh trật tự, thì nhóm đó thắng, được thưởng e – ke, thước kẻ. Trò chơi này được sử dụng ở tiết thực hành đo độ dài. Trò chơi 9: Bác đưa thư (Áp dụng dạy các bảng nhân, bảng chia) * Mục đích : Giúp học sinh thuộc lòng bảng nhân . Kết hợp với các thói quen nói "cảm ơn" khi người khác giúp một việc gì * Chuẩn bị : + Một số thẻ, mỗi thẻ có ghi 1 số 6, 12, 15, 24, 30, 36.... 60 là kết quả của các phép nhân để làm số nhà. + Một số phong bì có ghi phép nhân trong bảng 6 : 1 x 6, 6 x 1, 2 x 6, 6 x 2... + Một tấm các đeo ở ngực ghi "Nhân viên bưu điện". * Cách chơi : + Gọi 1 số em lên bảng chơi giáo viên phát cho mỗi 1 thẻ để làm số nhà. Một em đóng vai "Bác đưa thư" ngực đeo "Nhân viên bưu điện" tay cầm tập phong bì. + Một số em đứng trên bảng, lần lượt từng em một nói : 15
19. Bác đưa thư ơi Cháu có thư không ? Đưa giúp cháu với Số nhà .............. 12 Khi dọc đến câu cuối cùng "số nhà .............. 12" thì đồng thời em đó giơ só nhà 12 của mình lên cho cả lớp xem. Lúc này nhiệm vụ của "Bác đưa thư" phải tính nhẩm cho nhanh để chọn đúng lá thư có ghi phép tính có kết quả là số tương ứng giao cho chủ nhà (ở trường hợp này phải chọn phong bì "6 x 2" hoặc "2 x 6" giao cho chủ nhà. Chủ nhà nhận thư và nói lời "cảm ơn". Cứ như vậy các bạn chơi lại nói và "Bác đưa thư" lại tiếp tục đưa thư cho các nhà. Nếu "bác đưa thư" nhẩm sai, đưa không đúng địa chỉ nhận thì không được đóng vai đưa thư nữa mà trở về chỗ để các bạn khác lên thay. Nếu các lần thư đều đúng thì sau 3 lần được cô giáo tuyên dương và đổi chỗ cho bạn khác chơi. Trò chơi 10: Mua và bán (Áp dụng trong bài : Tiền Việt Nam) * Mục đích : + Củng cố cho học sinh nhận biết và sử dụng một số loại giấy bạc trong phạm vi 100 000 đồng (1000 đồng, 2 000 đồng, 5 000 đồng, 10 000 đồng, 20 000 đồng, 50 000 đồng, 100 000 đồng) + Rèn kỹ năng cộng, trừ các số hơn đơn vị "đồng" + Thực hành trả tiền và nhận lại tiền thừa trong khi mua và bán * Chuẩn bị : + 1 số tờ giấy bạc loại 500 đồng, 1 000 đồng, 2 000 đồng, 5 000 đồng, 10.000 đồng) + 1 số đồ vật : bóng, giấy kiểm tra, hồ dán, cặp tóc, tranh cát. + 1 số tờ bìa ghi giá 1 000 đồng; 3 000 đồng; 6 000 đồng; 7 000 dồng; 16
20. 55 000 đồng; 15 000 đồng. + Tất cả bày lên bàn giáo viên * Cách chơi : + Gọi 2 em chơi : - 1 em đóng người bán hàng - 1 em đóng người mua hàng + Phát tiền cho cả 2 em + Người mua hàng có thể mua bất kỳ mặt hàng nào trả tiền theo đúng giá ghi trên sản phẩm người mua và người bán hàng sẽ phải suy nghĩ Ví dụ : Mua bóng giá 1 500 đồng Người mua đưa trả : 2 000 đồng Người bán phải suy nghĩ và trả lại : 500 đồng - Sau mỗi 1 lần 2 em đóng vai mua bán xong cho các bạn nhận xét, nếu đúng thì được chơi lần 2 và được thưởng một vài nhãn vở. Nếu sai thì về chỗ để bạn khác lên chơi. * Tổng kết : Khen những em nghĩ ra cách trả tiền để người bán phải suy nghĩ trả lại khó và em biết tính để trả lại cho đúng là những "nhà kinh doanh giỏi". Trò chơi 11: Hái hoa dân chủ (Áp dụng trong những tiết ôn tậ và củng cố bài ) * Mục đích : + Rèn các kỹ năng tính nhẩm cộng, trừ, nhân, chia kỹ năng giải toán, các công thức tính... *Chuẩn bị : + Một cây cảnh, trên có đính các bông hoa bằng giấy màu 17